ons avontuur

We wilden nog ‘iets geks’ doen in ons leven en dat werd een vakwerkhuis in Kröv, waar we sinds 2008 aan het werk zijn. Het pand bestaat uit 3 delen. Het oudste deel is uit '1600 en nog wat', dan een deel uit 1779 en tenslotte de "nieuwbouw" van ergens tussen 1779 en 1820. Onze werkvolgorde kan vreemd over komen; dit komt omdat we er ook in willen wonen en dus wordt er ook aandacht aan het “wooncomfort” besteed.

Archief

Koeienstal

2007 – 2016

T.z.t. komt er uit deze tijd misschien nog wel wat te staan. Wat we gedaan hebben is o.a. (1) doorgang naar garage aangepast, (2) wand naar Scheune vervangen en doorgang gemaakt, (3) wand naar keuken vervangen en doorgang gemaakt, (4) betonvloer vervangen, (5) plafond inclusief balken vervangen en (6) elektriciteit aangelegd.

2017

10 augustus 2017 – als de keuken af, dan gaan we verder met de koeienstal. Het uitdagendste onderdeel hier wordt de trap naar de toekomstige woonkamer op de 1e verdieping.

Een paar jaar geleden (de foto’s uit 2011 staan hier) hadden we de doorgang van de garage naar de koeienstal al aangepast. Met name de hoogte, omdat je er bijna op je knieën doorheen moest.

We waren niet helemaal tevreden over hoe de balk aan de kant van de koeienstal er destijds ingezet was, dus die hebben losgemaakt en een stukje verschoven. Hierbij hebben we het vakwerk erboven tijdelijk met een stempel opgevangen.
Als het cement droog is, dan kunnen we het verder afwerken.

11 augustus 2017 – in de voormalige koeienstal willen we een vast trap naar de hooiopslagplaats erboven maken. De hooiopslag moet een woonkamer worden met daaraan een inpandig terras wat uitkijkt op de tuin(trap/muur). Een paar jaar geleden hebben we oude massief beuken treden van de timmerman gekregen en we gaan proberen die te hergebruiken.

Bij het leggen van de balken en vloer hebben we er rekening mee gehouden dat er ooit een trapgat in zou moeten komen en dat ‘ooit’ was nu. Voor het maken van het trapgat moesten eerst een paar balken doorgezaagd worden. Voor de zekerheid hebben we er een schroefstempel onder gezet, maar de kans is groot dat de balk gewoon aan de OSB vloer zou blijven hangen.

Eigenlijk horen er geen balkschoenen in de houtconstructie van dit huis, maar voor de toekomstig onzichtbare raveelbalk hebben we een uitzondering gemaakt. Het voordeel is dat het lekker snel werkt en in no-time zat de eerste erin.

Het afzagen van de andere balken en stukken vloer ging voorspoedig. Het kwam goed uit dat we op de puntkamer nog een Douglasiebalk hadden liggen die prima te gebruiken was om de 3 raveelbalken van te maken. Aan het eind van de middag zat er een L-vormig gat in de vloer voor de trap, waar we voor de zekerheid een stempel onder hebben gezet.

De stempel moet vervangen worden door een trappaal en daarvoor gaan we de grote balk die bestemmingsloos in de Scheune lag gebruiken. Deze balk hebben we opgehaald tijdens de houthaalexpedities in 2012.

De balk is ongeveer 20 x 25 cm en 4,15 m lang. Het stof en de minder mooie grijze kleur gaan we te lijf met de roterende staalborstel. Vandaag hebben we 2 kanten gedaan en morgen de andere 2. Om het toekomstige eindresultaat te bekijken hebben we een schoongemaakt stuk geïmpregneerd en dat ziet er goed uit.

Doordat we de balk boven de doorgang naar de garage een stukje verschoven hadden, was er (links) een gat naast de balk ontstaan. Dit hebben we in lijn met de rest van de muur dichtgemaakt met stukken leisteen. Ook hebben we het vakwerk erboven extra ondersteun met wat extra stukjes eiken balk.

12 augustus 2017 – het schoonmaken van de 2e helft van de trappaal ging sneller en toen dat gedaan was hebben we de onderkant wat vlakker gemaakt

Het was tijd voor een proefplaatsing en het aftekenen van de plaats waar de vloerbalken in moesten komen.

Met hamer en beitel werd een hap uit de paal gehaald en toen kon die definitief geplaatst worden. Zoals het meeste hier is ook de paal verre van recht en helemaal waterpas zetten lukt dan niet. Het is maar net waar je meet. We hebben hem zo recht mogelijk gezet en toen boven met een paar schroeven van 20 cm lang vastgezet. Voor de zekerheid hebben we hem onder nog met een hoekje aan het beton vastgezet. Hiermee was de 2e mijlpaal een feit!

Het onderste stuk van de muur tussen koeienstal en garage is ca. 60 cm dik leisteen. Daarboven begint het vakwerk en voor de stevigheid hebben we er in augustus 2012 (tekst & foto’s) een ringanker van gewapend beton op gemaakt. De vakwerkwand is erg slecht met diverse doorgerotte balken. Die moeten ooit een keer vervangen worden, maar dat doen we nu niet. In plaats daarvan komt er aan de kant van de koeienstal een extra wandje voor het vakwerk. Dit wordt ook een vakwerk, wat we waarschijnlijk gaan vullen met leemstenen. Met kleine nieuwe staanders uit oude balken hebben we een vakwerk gemaakt. Het hout staat er, maar hier en daar moet het nog vaster gezet worden voordat de leemstenen erin komen.

16 september 2017 – nu de keuken in het finalestadium zit en het  ‘eindelijk-is-het-af-moment’ nadert, storten we ons op de koeienstal. Om te beginnen komt er op de muur naar de garage een vakwerkwand met leemstenen. De vorige keer hadden we de staanders gemaakt en provisorisch vastgezet en nu hebben we ze goed vastgemaakt. Met de onderkant zitten ze nu met hoekijzers en keilbouten vast aan het betonnen ringanker.

Om dit te kunnen doen, hadden we de schroefstempels weggehaald en een soort steiger gemaakt van workmates en planken. Dat werkt goed en we kunnen overal prima bij.

Aan de bovenkant moeten er tussen de staanders nog balkjes komen. Daarna kan het driehoekhout erop en kunnen we gaan metselen met leem en leemstenen.

Als laatste hebben we balkje voor de bovenkant gezocht. Het was ondertussen al 7 uur geweest en volgende keer gaan we verder.

17 september 2017 – eigenlijk hoort het niet op een zondag, maar we zijn toch begonnen om balken terug te leggen om het trapgat tijdelijk dicht te maken. De trap komt op z’n vroegst volgend jaar en zeker in de winter is het een enorm tochtgat.

18 september 2017 – voor het eerst in 2 jaar ging er weer een zak Lehmunterputz open. Dit is de eerste stuclaag die op de leemstenen komt, in dit geval het vakwerk in de koeienstal aan de kant van de keuken. We hebben 5 vakken gedaan en morgen de rest.

Op de balken die we gisteren gelegd hebben, hebben we de stukken OSB plaat weer opgelegd. Het paste redelijk en na het vastschroeven ziet het er bijna uit als voorheen, alleen staat de ladder iets anders en is er een trappaal.

In het vakwerkje tussen de koeienstal en garage moesten nog bovenkanten komen. Het moeten er 4 worden en we hebben er vandaag 2 gedaan. Ze zitten met lange schroeven en hoekjes aan de staanders en de balken n het plafond vast. Morgen doen we de rest.

19 september 2017 – we hebben de 2 resterende bovenkanten voor het vakwerkje in de koeienstal gemaakt en daarna de rechterkant afgewerkt. Daar zaten allerlei oude en nieuwe balken en dat zag er wat rommelig uit. Nu zit er een afdekplank overheen en dat ziet er beter uit.

Daarna hebben we weer wat vakken gestuukt met de grove Lehmputz, morgen de rest.

’s Avonds laat kwamen we er achter dat we vergeten waren om het “nieuwe” hout in de koeienstal te impregneren, dus dat hebben we als nog gedaan net voor middernacht.

20 september 2017 – het vakwerkje in de koeienstal (aan de kant van de garage) wordt ouderwets met leem gevuld en op de onderkant en zijkanten komen Dreikantleisten (driehoekige eiken latjes) op het hout, die meehelpen om de leemvulling op z’n plaats te houden.  Dit karweitje ging probleemloos en daarna konden we aan een soort balkje onder de staanders beginnen. We hadden toevallig een stuk hout liggen waar nauwelijks wat af hoefde.

Het koeienstalvakwerk aan de kant van de keuken is al veel verder af en daar hebben we op een aantal vakken weer een laag grove leemstuc gedaan. We moeten nog 1 vak, maar de steiger staat in de weg. In de vakken die we eerder gedaan hebben zitten wat scheuren, maar dit is standaard bij de eerste laag.

21 september 2017 – de koeienstal stond op het programma, waar het laatste vak aan de kant van de keuken werd gestukt. Ondertussen hadden we ook de leemstenen voor het eerste vak aan de garagekant op maat gemaakt. Het metselen met leemstenen en leemmortel was weer even wennen, maar het duurde niet lang of het eerste vak zat erin. Behalve de laatste laag, die mag er pas over een paar weken in als de rest “ingezakt” is.

Na de theepauze begonnen we aan het tweede vak, met een kromming in de onderbalk. Dit is de grootste van de 4 vakken en we hadden net te weinig leemmortel voor de laatste paar stenen. Die doen we morgen als we ook de andere vakken gaan doen.

22 september 2017 – we hebben de laatste vakken dichtgemaakt met leemstenen. Deze vakken waren kleiner en ook hier komt de bovenste laag er pas over een tijdje op.

Daarna hebben we nog wat stukjes muur gestuukt en spleten gevuld; de strook naast de deur naar de keuken ziet er nu goed uit en bij het vakwerk naar de garage hebben we de opening links van de linker staander dichtgemaakt. Bij de (toekomstige) deur naar de garage zat ook nog een gat. Dit is nu ook dicht, maar er loopt wel een buis doorheen voor de toekomstige trapgatverlichting.

23 september 2017 – de muur tussen de koeienstal en de garage ziet er op sommige plaatsen niet goed uit; het stucwerk en stenen zitten los en er zitten gaten in. Vandaag zijn we begonnen met de reparatie. De kleinere gaten hebben we gedicht met Putz en bij de grotere gaten hebben we er stenen bij gedaan. In de muur zit ook een betonnen ringanker en dat willen we verbergen achter een stuclaag.

24 september 2017 – er stonden wat kleine karweitjes op het programma, waaronder de zak cement van de drempel afhalen. De kit kan de komende dagen uitharden en daarna gaan we het verder afwerken.

7 oktober 2017 – we hebben leemmortel aangemaakt en plakjes leemsteen gezaagd om de bovenrand van het vakwerk tussen de koeienstal en garage dicht te maken. Met die laatste laag moet je even wachten zodat de onderste lagen kunnen inklinken. Vul je het in 1 keer, dan ontstaat er na het inklinken een spleet aan de bovenkant.
De wand is nu dicht en als het droog is, dan kunnen de 3 lagen Lehmputz (Unter-, Ober- en Feinputz) erop en tot slot de leemverf.

11 oktober 2017 – we verder gingen verder met het repareren van de muur tussen de koeienstal en de garage. Hier zaten de nodige stenen los en het stukwerk leeg wel poeder. We hebben een stuk van het ringanker afgewerkt en de hoek met de buitenmuur verstevigd. Ook hebben we gevallen steen opnieuw vastgezet en het stukje muur afgewerkt.

12 oktober 2017 – het wandwerk begon met het dichten van gaten in de koeienstalmuur met cementmortel en stukjes leisteen. Kortgeleden hadden we Unterputz op een paar vakken gedaan en daarop kwam nu de 2e laag, de Oberputz. Als het goed is zitten er straks geen scheuren meer in; hoogstens wat haarscheutjes die verdwijnen als de Feinputz erop zit.

13 oktober 2017 – we hebben weer wat grotere gaten in de muur aan de kant van de garage gedicht met mortel en stukjes steen. We moeten ook nog even nadenken over het stuken van de toekomstige trapgatmuur. Nu kun je er nog makkelijk bij, maar als het gat in de vloer zit en de trap staat er wordt dat een ander verhaal.

14 oktober 2017 – op 3 vakken van de vakwerkwand aan de keukenkant hebben we Oberputz gedaan.

Nadat de laatste koeien uit de koeienstal vertrokken waren, kwam er een tank in te staan voor de olie van de verwarming. Via een pompje werd de olie door dunne koperen leidinkjes naar de diverse kachels in het woongedeelte gepompt. De tank en de lekbak waar hij in stond hebben we een paar jaar geleden gesloopt, maar nog niet alles was weg. Op de wand aan de kant van de garage zat nog stukwerk met een soort rubberachtige -en waarschijnlijk vloeistofdichte en oliebestendige- verf erop. Met hamer en beitel hebben we dat eraf gemept en nu kan ons stukwerk erop.

2018

5 mei 2018 – dit jaar willen we ook verder met de koeienstal. Omdat er niet zoveel licht was hebben we de kleine TL buis vervangen door een langere.

15 mei 2018 – om de koeienstal te kunnen stuken moet de steiger weg, maar die kan pas weg als de plafondrand erop zit. De verlenging zat goed vast en na het nodige schaven, vijlen en schuren was de zijkant net zo niet-recht als de muur en dus passend. Het nieuwe hout is te nieuw en daarom kreeg het een verouderingskuur in de vorm van 2 lagen beits. Toen dat droog was kon die op z’n plaats gezet worden. Aan 1 kant moest een schroef komen, maar omdat het een zwarte gleufkopschroef is, past het in het geheel.

in de koeienstal gaan we een trap naar boven maken, maar voordat die er komt, moeten eerst een paar muren afgewerkt worden. Vooral de gerepareerde buitenmuur is een bonte verzameling van allerlei soorten steen en beton en ook de ringankers ontsieren de muren. Hier moet dus het nodige gestuukt worden en daar zijn we vandaag aan begonnen. De eerste hoek is gedaan, tegen het nieuwe plafondrandje aan.

16 mei 2018 – de muurrenovatie stond weer op het programma. Dit keer de muur aan de kant van de garage. In en op de muur zitten allerlei bouwmaterialen, waaronder een betonnen ringanker en stucwerk en voegsel dat er al afvalt als je ernaar kijkt. Dit moet er allemaal af, voordat het nieuwe erop kan.

19 mei 2018 – in de koeienstal stond de hoek tussen de buitenmuur en de muur aan de kant van de garage op het programma. De koeienstal is er later aangebouwd en de buitenmuur staat eigenlijk tegen de garagemuur aan zonder dat er stenen doorlopen. Hier en daar was er wat verzakt in de loop der eeuwen, waardoor stenen losgeraakt waren en je door spleten heen naar buiten kon kijken. Dat was al eerder verleden tijd en met het nieuwe stucwerk kan het er weer een tijdje tegen.

20 mei 2018 – rechts van de doorgang naar de keuken zat nog een stukje stucwerk wat geverfd moest worden. Dit stucwerk zit er om een te nieuwe staander van het vakwerk onzichtbaar te maken. Het was niet veel werk, maar je ziet wel meteen resultaat en er is weer een stukje muur af.

Om verder te kunnen met de trap die in de koeienstal moet komen, hebben we de 14 treden opgemeten. Deze komen uit een oude trap en we willen kijken of we ze kunnen hergebruiken. Ook hebben we de hoogte van vloer tot vloer opgemeten (= 3,015 m) en komen uit op een optrede met een hoogte van ca. 20 cm. Dit is toevallig een prima hoogte, want bij het leggen van de nieuwe vloerbalken hebben we hier geen rekening mee gehouden.

8 juni 2018 – we hebben het steigertje weer opgebouwd en  de vakken aan de kant van de garage gestuukt. Vorig jaar hebben we hier leemstenen in gemetseld en nu moeten er 3 lagen leemstuuk op; Unterputz, Oberputz en Feinputz en daarna als laatste leemverf. Hier gaat behoorlijk wat tijd in zitten en elke laag heeft de nodige tijd nodig om te drogen. De eerste en dikste laag, de Unterputz zit er nu op.

9 juni 2018 – in de koeienstal zitten 2 leisteenmuren die deels mooi en voor een groot deel lelijk zijn. De mooie stukken leisteen laten we in het zicht en de lelijke stukken verdwijnen achter stuukwerk en verf. Een soort van Anton Pieck uiterlijk. Vandaag hebben we weer een flink stuk gestuukt en wat geverfd in een eerder gestukte hoek. Door de witte verf is de hoek een heel stuk lichter geworden en ziet de hele koeienstal er beter uit.

Een karweitje dat dit jaar sowieso moet gebeuren is het aanpassen en vernieuwen van de stenen trap van de garage naar de koeienstal. Het hoogteverschil is ca. 60 cm en behalve nieuwe treden, moeten we ook iets op het water/vocht verzinnen, want bij regenbuien worden de stenen nat.

15 juni 2018 – de muren aan de kant van de trap moeten zo veel mogelijk af gemaakt worden, want daar kun je een stuk lastiger bij als de trap ervoor staat. Het af maken bestaat uit het verwijderen van losse stenen en los stuukwerk en het daarna weer opbouwen. De gaten worden opgevuld en de muren worden gestuukt. Als dat gedaan is en het is droog, dan kan er geverfd worden.

Een andere klusje is het trapje tussen garage en koeienstal. Hier is zo’n 60 cm hoogteverschil en dat was overbrugd met een aantal zeer onregelmatige treden. Dit was niet het grootste probleem; het was vervelender dat een paar treden uit losliggende leistenen bestonden (die steeds losser gingen liggen) en dat het bij regen vochtig wordt door optrekkend vocht, of water wat onder de Scheune en koeienstal doorloopt.

Er komt dus een nieuw trapje, wat net als in de keuken van beton gaan maken en wat aansluit op de vloer in de koeienstal en de garage. Hiervoor moet eerst de oude stenen “trap” gesloopt worden. Daarna moet er wat uitgegraven worden en dan kan de opbouw beginnen.

Vandaag hebben we er de nodige stenen en leem uit gehaald. Hier zaten ook grote stenen van ca. 40 kilo bij die we moesten los wrikken met een koevoet. We hebben het eerst uitgegraven tot op het leem en daarna nog een stukje verder tot onder de garagevloer. Hier komt later een laagje split voor de drainage.

De bekisting maken is weer een uitdaging op zich, want rondom de bekisting is geen ruimte om het vast te zetten. We hebben daarom een bekisting gemaakt die hangt aan een balk die over het gat in de koeienstalvloer ligt. Dit gat hebben we destijds bij het maken van de nieuwe vloer bewust open gelaten, omdat we nog niet wisten hoe het trapje zou worden. Nu weten we dat wel en kunnen we alsnog een groot deel van het gat dichtmaken.

Nadat we de bekisting voor de bovenste 2 treden gemaakt hadden liep het tegen halftien en was het mooi geweest; morgen gaan we verder.

16 juni 2018 – op 2 van de 3 vakken van het vakwerk aan de kant van de garage hebben we de 2e laag Putz gedaan; de Oberputz, die veel minder grof is dan de Unterputz. Er was nog wat over en daarmee hebben een klein vakje aan de kant van de keuken gedaan.

Het stuukwerk op de stenen muren inmiddels droog genoeg om te verven. Door de witte verf wordt de koeienstal een stuk lichter en de stenen die we zichtbaar gelaten hebben zijn goed te zijn. Ook het donkere hout steekt mooi af bij de witte verf.

We hadden het oude trapje weliswaar afgebroken, maar hadden er geen rekening mee gehouden dan de voorkant van de onderste tree door moest lopen tot de garagevloer. Dit betekende dat er nog de nodige emmers leem en stenen uit moesten.

Tijdens het graven kwamen we ook nog een roestige soort ijzeren strip met een gat tegen die in cement leek te zitten. We kregen het er niet heel uit en het afgebroken stuk komt bij de opgraaf verzameling te liggen.

Deze huizen hebben geen fundatie en staan in feite los op het leem. Hierdoor zaten we al snel op het leem, waar we nog een laagje weggehaald hebben om er split in te doen voor de drainage van vocht/water.

Van het trapje moest de bekisting voor de onderste treden nog gemaakt worden. Dit was vrij simpel, want het was niet meer dan 2 planken boven elkaar die op de vloer van de garage stonden. Het tegenhouden ging ook simpel door de zandsteen traptreden er tegenaan te schuiven.

Toen dit gedaan was, was het later dan gepland, maar konden we wel beginnen met het vullen. Op het leem hebben we een laag split gedaan en daar overheen folie. De onderste tree is ca. 53 cm hoog, 95 cm breed en 65 cm diep (dikte van de muur) en hier gaat een gigantische hoeveelheid (ca. 325 liter) beton in. Dat beton moesten we vanuit zakken met een handmixer aanmaken en om tijd en beton te besparen hebben we de nodige stenen in het beton gedaan (die we er eerder uitgehaald hadden).

Toch gingen er nog 5 zakken beton (200 kg.) in en ook nog wel minstens 100 kilo stenen. Ons streven om het hele trapje te doen moesten we terugbrengen tot de onderste trede. Dat was al genoeg om ons de na elven bezig te houden en we waren net op tijd klaar, zodat we de zondagsrust niet hoefden te verstoren.

17 juni 2018 – zin om alles op te ruimen hadden we gister niet meer, dus dat stond vandaag op het programma. Als eerste ging we ’s ochtends kijken naar het trapje, of eigenlijk de onderste tree. Het lijkt allemaal goed te zijn, al zijn we wel benieuwd hoe het er uit ziet zonder bekisting. Er zitten nog wel wat oneffenheden in, maar omdat er nog stenen en stuukwerk overheen komt is dat niet zo erg.

Volgende keer gaan we verder met de volgende tree en de opstap op de vloer van de koeienstal en we hopen dan iets eerder klaar te zijn.

27 juni 2018 – het ontkisten van de onderste tree ging snel en het beton zag er vrij goed uit. Hier en daar had het niet helemaal tegen de bekisting aan gezeten, maar na een laagje stucwerk zie je daar niets meer van.

28 juni 2018 – de werkdag begon met stuken in de koeienstal; eerst een stuk muur en daarna Feinputz op de leemvakken van het vakwerk. De Feinputz is de laatste van de 3 lagen stucwerk voordat de verf erop kan. Die kon er nu nog niet op, maar we konden al weer eerder gestuukte delen van de muur verven.

Het 2e deel van het trapje van de garage naar de koeienstal stond ook op het programma. De bekisting hadden we de vorige keer al gemaakt, dus nu kon de inhoud erin. Het wordt een mengsel van beton en stenen die nergens anders voor te gebruiken zijn, maar voordat die erin kon, hebben we eerst een soort van drainage laag van kapotgeslagen stoeptegels en split neer gelegd. Daar overheen een laag plastic en toen kon het eerste beton erin.

Na het eten gingen we verder met trapje en het verven en rond 21:00 zat de bekisting vol met beton (7,5 zak van 40 kg) en steen (100 kilo?) en zat de werkdag er weer op.

29 juni 2018 –we gingen de vers gestukte vakken van het vakwerk verven met Lehmweiß (leemwit).  Zoals de naam al aangeeft, een witte verf voor op leem. De verf koop je in poedervorm. Je moet het aanmaken met water, daarna een halfuurtje laten rijpen, nog even roeren en dan kun je verven. De eerste keer lijkt het niet te dekken, maar hoe droger de verf wordt, hoe witter de kleur. Om het echt wit te krijgen moet je het meestal 2 keer doen.

We hebben de vakken van het vakwerk aan de garagekant gedaan en met het beetje wat nog over was, een klein vakje aan de kant van de keuken.

Voor de trap in de koeienstal willen we de beuken traptreden gebruiken, die we een paar jaar geleden gekregen hebben. Voordat dat kan, moeten eerst de spijkers en de verf eraf. De treden zijn van massief hout van ca. 4 cm dik en de timmerman had al verteld, dat de smeedijzeren spijkers die er al meer dan 100 jaar in zaten, er niet meer uit te krijgen waren. Afslijpen was de enige optie en dus hebben we van alle 14 treden de spijkers af geslepen en het vlak gevijld.

Een 2e verfkarwei in de koeienstal was het verven van de muren waarop we eerder steenstuc gedaan hadden. Vooral voor de buitenmuur zijn in de loop der eeuwen allerlei materialen gebruikt; leisteen, zandsteen, baksteen, beton en hout. Het meeste is nu bedekt en wit geverfd en hier en daar zijn de mooiere leistenen te zien.

De balk boven het raam en de deur blijft ook zichtbaar en ter bescherming en voor het mooi hebben we die schoongemaakt en in de lijnolie gezet.  Ook op andere plaatsen hebben we hout in de koeienstal schoongemaakt en in de lijnolie gezet. De bij de koop lage, vochtige, vieze, donkere ruimte die vol met troep stond, ken je niet meer terug (gelukkig hebben we de foto’s nog) en verdient eigenlijk de naam koeienstal niet meer (maar het houdt die naam wel).

Het tweede trap karwei was de verf van de treden afhalen. We hadden gedacht de smalle treden “even” door de schaaf te halen en de grotere treden met de handschaaf te doen. Dat plan ging niet door, want de treden waren niet vlak genoeg. Er zouden enkele millimeters af moeten en dat was teveel. De stukken die we met de handschaaf konden doen hebben we gedaan en voor de rest hebben we de bandschuurmachines, krabbers, vijlen en schuurpapier gebruikt. Drie treden later was het 19:00 uur en dus tijd om te stoppen.

30 juni 2018 – als eerste gingen we vandaag weer een stukje stuken van de buitenmuur van de koeienstal. Om het stucwerk beter te laten houden, hebben eerst wat leem weg gekrabd.

De met leem gevulde vakken kregen een 2e laag Lehmweiß en zien er witter uit. Misschien doen we er nog een derde laag op om het echt wit te krijgen. 

Evenals gisteren hebben we een stuk muur geverfd en weer wat stenen in het zicht gelaten.

De 3 houten treden van gisteren hebben we nog even geschuurd met ander schuurpapier, omdat dat mooier was en daarna zijn we aan nieuwe treden begonnen. Dit waren treden die in de bocht van de trap zitten en daardoor een stuk groter zijn dan de recht treden van gisteren. Omdat ze ook veel minder recht waren, duur het een stuk langer en kwamen we niet verder dan 4 treden. Totaal 7 en daarmee zijn we halverwege de trap.

Een andere tree is de onderste tree van het betonnen trapje van de garage naar de koeienstal. We denken erover om leistenen neer te leggen in het stuk naast de houten drempel. Hierdoor loopt de muur als het ware door. Nu nog platte leistenen vinden en puzzelen.

1 juli 2018 – we hebben de koeienstal opgeruimd, want die moet leeg zijn als we volgende keer de afwerkvloer erin willen gaan leggen. Ook hebben we nog een klein beetje “echt” werk gedaan; de 3e laag leemverf op de vakken aan de kant van de garage.

2 juli 2018 – in de koeienstal stonden nog wat kastjes van een tijdelijke keuken en die moesten eruit om aan de muur en de vloer te kunnen werken. In de buitenmuur zaten bijvoorbeeld nog de nodige slechte stukken die we gerepareerd hebben nadat we het loszittende oude stucwerk eraf gemept hebben.

Toen brak er een spannend moment aan, de bekisting ging van het tweede deel van het trapje af. Dit koste wat meer moeite dan gedacht, want een deel zat ingeklemd tussen stenen van de muur. Met een koevoet lukte het en het resultaat viel niet tegen. Het beton had niet perfect tegen de bekisting aan gezeten, maar het zat goed genoeg. Nadat we wat sporen van de bekisting hadden weggewerkt met Putz, konden we het trapje in gebruik nemen. Het loopt prima en sinds de eerste doorgang die waarschijnlijk ergens tussen 1779 en 1820 is gemaakt, kon je niet zo makkelijk van de garage naar de koeienstal lopen.

Tussen het vakwerk van de koeienstal en de keuken zit aan de rechterkant nog steeds een spleet van enkele centimeters tussen de linker staander en de muur. Die zijn we gaan vullen met een mengsel van stenen en mortel. 

Ook hebben we weer een aantal traptreden klaar gemaakt voor hergebruik; we hebben er 5 gedaan, dus nog 2 te gaan.

3 juli 2018 – op een aantal vakken van het vakwerk hebben we een laag Oberputz gedaan. Dit is de middelste van de 3 lagen leemstuc. Eronder zit de Unterputz erop komt de Feinputz. De muren waar geen vakwerk zit, zijn van steen. Het zou leisteen moeten zijn, maar in de loop der jaren (of eeuwen) is het een allegaartje geworden van allerlei steen-, stuc- en betonsoorten. Het stucwerk gaan we opknappen en daarna verven, waarbij de mooie leistenen in het zicht blijven.

We hadden inmiddels wat handigheid met het afhalen van de verf van de traptreden, waardoor de laatste 2 treden vrij snel gingen. Daarna hebben we alle treden nageschuurd met fijner schuurpapier en ze in de impregneerolie gezet. Dit spul moet bescherming bieden tegen schimmel en ongedierte en als bonus krijgt het hout er een mooiere kleur door als het opgedroogd is.

4 juli 2018 – de volgende keer staat ons een uitdagend karwei te wachten; de afwerkvloer in de koeienstal! We hebben ruim 20 zakken beton klaar staan om gemengd en gestort te worden. Het wordt een hele klus om dit op 1 dag te doen en daarom hebben we nu vast wat lastige stukken gedaan.

Bij het maken van de constructievloer hadden we nog het idee om in de hoek van de koeienstal een wasmachine neer te zetten. Die heeft inmiddels een andere plaats gekregen, maar de destijds toekomstige afvoer zat er nog. Die buis hebben we afgezaagd en afgedekt, zodat die onder de vloer zit. Het stuk buis paste precies op het afvoerputje wat we willen maken. Hiervoor was een ruime opening in de vloer gemaakt, die ook nog dicht gemaakt moest worden.

12 juli 2018 – de vorige keer hebben op bepaalde (lastige) plekken – zoals bij de rand van de trap- in de koeienstal al vast een stukje dekvloer gelegd. Deze stukjes hebben ook de juiste hoogte, waardoor ze meteen een soort van ijkpunt zijn bij het leggen van de rest van de vloer. De “bekisting” hebben we gemaakt van latjes van 3,5 cm hoog en die hebben we verzwaard met blokken hout, stenen en zakken cement. Dit alles hebben we weggehaald en daarna de vloer schoongemaakt, zodat die klaar is voor morgen.

13 juli 2018 – deze vrijdag de 13e hadden we gereserveerd voor het leggen van de dekvloer in de koeienstal. Zoals de naam aangeeft komt die bovenop de constructievloer. We hadden het begin van de werktijd iets vervroegd, omdat het de nodige uren kost om alle Estrich (beton) erin te krijgen.

Er lagen 21 zakken beton van 40 kilo te wachten. Elke zak werd gemengd met ongeveer 4 liter water. De bak met Estrich werd op een hondje (plank met 4 zwenkwieltjes) gezet en naar de plaats van bestemming gereden.

De Estrich werd vervolgens uitgespreid op de vloer en met een waterpas zo vlak mogelijk gemaakt op de juist hoogte. De oneffenheden werden weggewerkt met een schuurspaan en zo verdween zak na zak van de stapel en groeide het stuk wat af was. Het vlakschuren met de schuurspaan viel af en toe tegen, omdat het beton niet constant was. Het waren dezelfde zakken, maar de inhoud week af en toe af van kleur (geen probleem) en structuur (lastig).

Toen we net over de helft waren, leken we Estrich tekort te komen en daarom hebben we voor de zekerheid nog 3 zakken gehaald. Daarvan hebben we er maar 1 gebruikt, maar beter wat over dan tekort.

Net voor negen uur hadden we de laatste Estrich glad gestreken en konden we gaan opruimen. Al met al waren we -op wat korte eet- en drinkpauzes na- bijna 12 uur bezig geweest, maar de Estrichvloer lag erin!

14 juli 2018 – met het werk van gister nog voelbaar hebben we over de vloer gelopen. Hier en daar zitten er wat oneffenheden in, maar als t.z.t. de tegels gelegd zijn, dan is daar niets meer van te zien. Met een sloopbeitel hebben we de betonspetter los geschraapt en na het stofzuigen zag de vloer er aardig uit.

20 juli 2018 – er stond ook weer wat Putzwerk op het programma in de koeienstal. Op de 2 vakken boven de doorgang naar de garage kwam de laatste van de 3 lagen Putz, de Feinputz. Als die droog is, dan kan de leemverf erop.

21 juli 2018 – de laatste vakken aan de kant van de keuken kregen een laag Oberputz en daarna kwam er een laag leemverf op een vak boven de doorgang. Het voordeel van deze verf is, dat je het kunt laten staan en er alleen wat water bij hoeft te doen als je het weer wilt gebruiken.

We hadden Putz voor buiten aangemaakt, maar die werkzaamheden werden gedwarsboomd door regen. We hebben het daarom maar binnen gebruikt om de opstaande rand van een tree van het trapje van de garage naar de koeienstal af te werken.

23 juli 2018 – met het stuuksel wat we buiten over hadden hebben we opstaande randen van het trapje van de garage naar de koeienstal gestuukt. Het betonuiterlijk is hiermee verdwenen en het trapje ziet er meteen veel ouder uit.

24 juli 2018 – ’s middags hebben we in de garage de voorkant van de onderste nieuwe trede naar de koeienstal gestuukt. Dit deel van het trapje is nu af en als het goed droog is, dan gaan we het misschien verven.

Aan de rechterkant van de doorgang is de muur op een paar mooie stenen na wit en het grote vak boven de doorgang is na 2 lagen witte leemverf ook af.

[singlepic id=6195 h=80 float=left]

25 juli 2018 – toen de zon kwam hebben we het werk verplaatst naar binnen en naar de achtergevel. Binnen hebben we nog een stuk muur van de koeienstal gestuukt bij de doorgang naar de garage, zodat het totaal er beter uitziet.

Bij het storten van de vloer van de Scheune was er iets teveel beton, waardoor de vloer wat dikker is geworden dan gepland. Hierdoor liep er wat beton over de drempel richting de koeienstal en dit is vrij hobbelig opgedroogd. Jarenlang was dit niet echt storend, maar nu we fanatiek met de koeienstal bezig zijn, gaan we dit fatsoeneren. Om te beginnen hebben we de hobbelige stukken beton eraf gemept. Het was niet erg veel, dus hebben we het met de hand gedaan.

Op de koeienstalvloer komen uiteindelijk dezelfde tegels als in de keuken te liggen. Hier wachten we nog een tijdje (paar jaar?) mee, omdat de koeienstal voorlopig nog een doorvoerruimte voor bouwmateriaal is. Om niet al die tijd tegen een stoffige grijze betonvloer aan te hoeven kijken, krijgt de vloer een terracotta-achtige kleur. Als test hebben we vandaag een paar traptreden geverfd.

26 juli 2018 -in de koeienstal zijn weer wat vakken van het vakwerk aan de kant van de keuken voorzien van Feinputz (de laatste laag) en de muren bij de doorgang naar de garage zijn weer wat witter.

27 juli 2018 – wat vandaag af is, is de Lehmputz in de koeienstal! Op alle vakken zitten 3 lagen leemstuc en nu kan als laatste de leemverf erop.

Om te kijken hoe het staat hebben we een stuk van de koeienstalvloer geverfd. Hier komen t.z.t. tegels, maar tot het zover is moet de verf zorgen voor een beter uiterlijk en (iets) minder stof.

28 juli 2018 – doordat we bezoek kregen, was de werkdag wat korter, maar er was nog tijd genoeg om een stuk muur van de koeienstal te stuken. Dit is een van de laatste stukken muur die gedaan moeten worden, als dit af is moeten alleen de randen bij de deur- en raamkozijnen nog worden gedaan.

én van de kozijnen is die van de deur van de garage naar de koeienstal. Nu het trapje af is weten we de hoogte en konden we een bruikbare balk gaan zoeken.

We denken die gevonden te hebben; een eiken balk van 9 bij 16 cm en 2,2 meter lang. Om te voorkomen dat de doorgang te smal wordt hebben we de balk over de lengte door midden gezaagd. Dat lukte wel, maar omdat de balk niet recht was (niets is hier trouwens recht) zijn de helften ook niet helemaal recht.

29 juli 2018 – door het mooie weer van de afgelopen dagen was het leemstucwerk droog en na 3 lagen Lehmputz (Unterputz, Oberputz en Feinputz) kon eindelijk het Lehmweiß (de verf erop). Dit is verf in poedervorm die je aanmaakt met water en als die te droog is, of hij staat een tijdje, dan doe je er gewoon weer wat water bij.

2 augustus 2018 – veel tijd om te werken was er niet; we konden een stukje muur verven en de doorgezaagde balk voor het deurkozijn op de juiste lengte zagen. Er was nog net tijd om de stijlen provisorisch in de doorgang te zetten en toen was de werktijd voorbij.

5 augustus 2018 – een korte tussenstop in Kröv. In de tijd dat wij er niet waren, was er volop aan de trap in de koeienstal gewerkt. De minstens 5 cm dikke schaaldelen (plakken boomstam) waren grotendeels omgetoverd tot dikke gezaagde en geschaafde eiken planken, voor de trapbomen. De kleine trappaal op de koeienstalvloer en het eerste stukje trapboom stond er al.

10 augustus 2018 – nu al het leemstucwerk in de koeienstal droog is, kunnen we het gaan verven met Lehmweiß. De nodige vakken kregen een eerste laag, maar de ervaring leert dat het wel 2 keer moet, of soms wel 3 keer.

De afgelopen nacht heeft het stevig geregend en ook vanavond viel er de nodige regen. Het lijkt erop dat de verbouw van het koeienstaltrapje ook op dit punt zin gehad heeft, wat vooralsnog is alles droog. Het kan zijn dat het een tijdje duurt voordat het water zich ondergronds verplaatst (of dat dit vanwege de droogte niet gebeurt), dus we blijven het in de gaten houden.

De vakwerkvakken in de koeienstal aan de kant van de keuken kregen de 2e laag leemverf. Als het goed is, is dit de laatste laag. Verder hebben we wat leemresten van het hout gehaald en het hout waar nodig gebeitst of in de lijnolie gezet. De wand die de plaats ingenomen heeft van de vergane wand die er bij de koop in zat, is nu bijna af.

11 augustus 2018 – in de doorgang van de garage naar de koeienstal zat vroeger een laag houten deurtje. Dat hebben we eruit gehaald met het verhogen en verstevigen van de doorgang in 2011. Sindsdien zit er geen deur en geen kozijn meer in en daar komt nu (dit jaar?) verandering in.

Het eerste karweitje was het plaatsen van de deurstijl waar later de deur aan komt te hangen. Dit is al een aardige uitdaging, omdat de muur waar die tegenaan moet zeer onregelmatig is en op sommige plaatsen ontbreekt zelfs de eerste 10 cm. Verder is de muur grotendeels opgebouwd uit leisteen met leem ertussen, met hier en daar wat kalk als een soort van metselspecie. Niet echt geschikt dus om gaten te boren voor keilbouten.

Ook was de muur in de opening zo’n 5 cm scheef en als eerste hebben we wat uitpuilende stukken steen weg geslepen en gehakt en de stijl aan de bovenste 30 cm. Wat dunner gemaakt.

Op de doorgezaagde eiken balk hebben we 5 stokeinden geschroefd als alternatief voor kozijnankers (die we niet hadden), die het kozijn vast moeten houden als de muur gerepareerd is. Verder wilden we 4 M8 ankers van 110 mm lang gebruiken, maar die waren veel te kort. We hebben langere gemaakt van een draadeind en geschikte plekken gezocht om de gaten te boren.

Tot slot hebben we onderaan de stijl een plaatje geschroefd wat met 2 ankertjes aan de betonnen traptree werd vastgezet. Als de tree bekleed wordt met een houten drempel en steen zie je hier niets neer van. Als allerlaatste bevestiging hebben we een 15 cm lang schroef schuin bovenin door de stijl in de latei boven de opening geschroefd. Hiermee zou het vast moeten zitten. Omdat de gaten tussen de stijl en de muur wel erg groot zijn, hebben we daar vast een eerste laagje cement in gedaan.

12 augustus 2018 – bij de check van de ankers van het deurkozijn bleek de helft (=2) goed vast te zitten, zat er 1 een beetje vast en 1 nauwelijks. Als de muur gerepareerd wordt en de 5 stokeinden worden ingemetseld, dan zou dat samen met de grote schroef aan de bovenkant en de ankers aan de onderkant voldoende moeten zijn om er een deur aan te hangen (denken we). Is dat niet zo, dan verzinnen we wel weer iets.

13 augustus 2018 – het opwarmkarweitje vandaag was het afslijpen van de te lange draadeinden van de stijl tussen de garage en de koeienstal. Gelukkig zat de stijl vast genoeg om de muur in de doorgang te herstellen.

Met mortel en stukjes leisteen hebben we de gaten gevuld tussen de muur en de deurstijl. Het was een heel gepuzzel om de juiste stenen te vinden. Tijdens dit werk hebben we ook de geïmproviseerde kozijnankers ingemetseld. De helft van de gaten is dicht, morgen de andere helft.

In de koeienstal zit een opening voor een raam, maar we hebben geen bewijs kunnen vinden dat er ooit een raam ingezeten heeft. Geen haken van een luik, geen resten van een kozijn en al helemaal geen raam. We gaan proberen om zelf een kozijn en een raam te maken.

Omdat de muur in alle richtingen scheef is, is het de vraag wat je als uitgangspunt neemt voor de plaats van het kozijn. Wij hebben besloten om het horizontaal evenwijdig te laten lopen aan de provisorisch gemetselde vensterbank en verticaal evenwijdig aan de buitenmuur. Omdat de muur aan de bovenkant naar buiten helt, staat het raam dus ook scheef.

Om later het kozijn te kunnen bevestigen en om de muur af te kunnen werken hebben we eerst een stelkozijn gemaakt (uit een stuk eiken balk) en geplaatst. Hierbij hebben we ook de stukken beton uit ‘iets wat op een vensterbank leek’ gehakt.

Daarna kon het stelkozijn erin en dat ging nog lastiger dan de stijl van de doorgang. De muur rondom het raam was bijna overal te zacht om boren en pluggen te gebruiken. We kregen er een paar in en voor de rest hebben we her en der montagekit tussen gedaan in de hoop dat het blijft zitten. Omdat ook hier de muur niet aansluit op het hout hebben we de nodige schroeven in het kozijn gedraaid als een soort ankertjes. Morgen gaan we er mortel tegenaan doen.

14 augustus 2018 – in de koeienstal stond het inmetselen van het stelkozijn van het raam op het programma. Als het cement droog is (morgen en het stelkozijn zit vast, dan kunnen de lijmklemmen eraf die het tegen de muur aan drukken.

In de raamopening moet een nieuwe vensterbank van leisteen komen en dat betekent dat er gepuzzeld moet worden met stukjes leisteen. Dit ging toch nog redelijk soepel, want aan het eind van de werkdag zat de vensterbank erin.

Ook de 2e stijl van de doorgang van de garage naar de koeienstal stond op het programma. De muur is een stuk beter dan aan de andere kant. Na het afslijpen van wat uitstekende stukken steen konden we al gaan kijken hoe het hout er tegenaan komt.

Evenals bij de andere stijl komt er aan de bovenkant een lange schroef en aan de onderkant een plaatje met ankers. Omdat de onderkant van de stijl niet recht was, moesten we eerst een driehoek van oud eikenhout maken. Stukjes oud hout hebben we genoeg en het driehoekje was zo gemaakt en vastgeschroefd.

Om de stijl aan de onderkant aan het beton vast te zetten (met 2 ankertjes) hebben we een koppelplaat doorgeslepen en eronder geschroefd. Voor wat extra stevigheid hebben we in het midden 4 draadeinden in de stijl geschroefd die ingecementeerd worden.

De beoogde pluggen en schroeven durfden we niet te gebruiken omdat hiervoor gaten van ca. 14 cm diep geboord zouden moeten worden. We hebben dus kleinere pluggen (ca. 6 cm) gebruikt en schroeven 6×120 en dit nog vastgezet met montage kit.

Het vastzetten van de stijl ging goed, behalve dat 1 van de 2 6×150 schroeven aan de bovenkant niet goed vast te zetten was. Waarschijnlijk ontbreekt er een stukje van de latei boven de doorgang.

15 augustus 2018 – vandaag gingen we verder met het repareren en fatsoeneren van de doorgang van de koeienstal naar de garage. In de doorgang moest het nodige gedaan worden en ook in de garage (die eigenlijk geen deel uit maakt van het koeienstalproject) moest wat gedaan worden omdat de doorgang de hoek om gaat.

Na afwerken van de linker volgde de rechter stijl die we er gisteren op gezet hadden. Die zit weliswaar dichter tegen de muur, maar dat maakt het eerder lastiger dan makkelijker. Ook hier wordt een stukje van de garage meegenomen en blijven de mooie stenen in het zicht in de stijl van “Anton P.”. De stijlen zijn nu af, we kunnen nu verder met de bovenkant van het deurkozijn en de drempel.

De volgende koeienstaldoorgang die onder handen genomen wordt is die van de buitendeur. Die deur gebruiken we nu nauwelijks en dat zal in de toekomst alleen maar minder worden. Niettemin moeten de deur en de doorgang opgeknapt worden, want het is nu niet echt mooi en de centimeters brede kieren tochten enorm. De buitenkant van de deur bestaat uit door de tand des tijds aangetaste planken; die moeten blijven. De binnenkant is een allegaartje van hout en hardboard; dat wordt vervangen. Een groot deel van het deurkozijn is er nooit geweest; dat gaan we maken.

Als eerste de bovenkant van het kozijn, waarvoor we een stuk oude eiken balk in gedachten hadden. Om de binnenkant beter te kunnen bekijken, hebben we hem eerst ongeveer op lengte gezaagd. Het hout zag er nog goed uit.

Daarna kwam de schoonmaakbeurt met de roterende staalborstel, waarmee vuil en zachte delen verdwenen en nog 7 spijkers tevoorschijn kwamen. Nog steeds zag het hout er bruikbaar uit.

De oude verweerde kanten blijven in het zicht en bij het op hoogte zagen, bleek het hout in goede staat en prima bruikbaar; we gaan we dus mee verder. De volgende actie was het min of meer taps afzagen in de lengte, omdat de drempel niet evenwijdig loopt aan de bovenkant. Daarna kan de balk op lengte worden gezaagd en nadat er een laagje impregneerolie op zit, op z’n plaats worden gezet.

16 augustus 2018 – eindelijk konden we de lijmklemmen van het stelkozijn af halen, zonder kans te lopen dat het kozijn zou verschuiven (als heet goed is). Het stelkozijn bleek inderdaad goed vast te zitten en ook dat stuk muur ziet er steeds beter uit.

We konden dus verder met het in het cement zetten van de geïmproviseerde kozijnankertjes en daarna het afwerken van de muur links en rechts van het stelraam. De spleten tussen stelkozijn en muur zijn weg en het raamgat is afgewerkt en klaar om geverfd te worden.

Het noodraam met plastic ruit past niet meer in het stelkozijn, dus dat gaan we aanpassen. Voor de lol hebben we voor het binnenraam een simpele verbinding (halfhoutskeepverbinding volgens Internet) met de zaagtafel gemaakt en als de lijm droog is, gaan we de rest doen.

Een tijdje geleden hebben we wat oude planken gekocht om als plafond in de koeienstal te gebruiken. Als test hebben we van 1 plank een paar tiende (millimeter) afgeschaafd om te zien hoe dat staat. Het ziet er goed uit en als de plafondrand erop zit gaan we er een paar planken op zetten.

Na dit min of meer gehobby was het de hoogste tijd om verder te gaan met het echte werk; het kozijn van de buitendeur van de koeienstal.

Hiervan moest de bovenbalk schuin afgezaagd worden omdat de deur niet evenwijdig aan de muur staat. Dit lukte goed en de balk kan vastgezet worden.

17 augustus 2018 – weer een koeienstaldag, waarbij we als eerste de doorgang naar de garage verder afgewerkt hebben.

De buitenmuur rondom het raam en onder bij de buitendeur hebben we verder afgewerkt met Putz- & Mauermörtel. Evenals bij de overige stenen muren blijven ook hier de mooie grotere leistenen weer in het zicht en dan speciaal de stenen die op hoeken zitten. De buitenmuur is hier zo’n 60 tot 70 cm dik, dus in de raam- en deuropening zit ook het nodige werk.

Als de mortel droog is, dan wordt die wit geverfd. Het wordt dan meteen een stuk lichter, de vrijgelaten stenen komen beter uit en het ziet er -op afstand- uit als oude witkalk. Het verven rondom de stenen, in plaats van de hele muur te verven, kost wel meer tijd, maar het resultaat vinden wij mooier dan een geverfde muur.

De lijm van het tijdelijke koeienstal raam was droog en de klemmen konden eraf. Als alternatieve ruit hebben we er weer een stuk plastic opgezet en daarop een soort van buitenraam. Er zitten ook provisorische roeden op, om een idee van de vlakverdeling te krijgen. Hoewel het raam klem in het stelkozijn zit, hebben we er aan de binnenkant toch een houtje opgeschroefd om het (extra) vast te zetten. Hoelang het gaat duren voor het definitieve raam erop komt weet niemand.

Het balkje boven de buitendeur van de koeienstal hebben we vastgezet en dat zou behoorlijk moeten schelen in de tocht. We gaan nu de rest van de bovenkant van de doorgang afwerken met eiken plankjes, zodat je de lelijke betonlateien niet meer ziet.

18 augustus 2018 – het kozijn van de buitendeur van de koeienstal stond op het programma, maar om hieraan te kunnen werken moest eigenlijk eerst de deur gedaan worden. De deur ziet er lelijk uit, maar was nog niet aan de beurt geweest, omdat andere dingen in de koeienstal nog slechter of lelijker waren. Die dingen waren inmiddels opgeknapt en nu is de deur het lelijkst.

De deur eruit halen ging pas nadat we de scharnieren losgeschroefd hadden en nadat ook de grendel eraf was, konden we de deur recht afzagen. Het is een eenvoudige deur van planken en om de kieren te dichten was er hardboard overheen gedaan.

Dit hardboard hebben we eraf gehaald en om de deur wat verloren stevigheid terug te geven, hebben we er 2 schuine planken ingezet. Daarna ging de deur terug en de volgende keer zetten we er latjes op om de kieren te dichten. Zelfs zonder die latjes ziet de deur er al ‘-tig’ keer beter uit.

Het stucwerk wat er het laatst op gekomen was, was droog genoeg om het te kunnen verven. Dit is een behoorlijk gepriegel, want de mooie stenen en het hout blijft zichtbaar. We verstoppen niet de complete oude muren achter een laag stucwerk, want het moet zichtbaar blijven waar ze van gemaakt en dat is in dit geval leisteen.

15 september 2018 – we hebben er een plafondafwerkrandje op gezet en 1 plank, om een idee te krijgen hoe dit staat. Het staat prima en we gaan de andere randjes maken. Die kunnen dan gebeitst worden voordat ze er definitief in gaan

Voordat we de deur tussen koeienstal en keuken erin gezet hebben, hebben we de lelijke groenige verf eraf gekrabd. Helaas zat er een even lelijke grijze verf onder en daar hadden we nu genoeg van. We hebben de deur eruit gehaald met de bedoeling hem wat op te schuren en daarna te verven. Dit liep wat anders dan gepland, want aan het eind van de werkdag was alle verf eraf. Dit zag er prima uit en nadat we er impregneerolie tegen schimmel en ongedierte opgesmeerd hadden, kon de deur weer terug.

Op de werklijst stond het maken van afwerkrandjes van het plafond in de koeienstal. Een hadden er al 1 gemaakt, maar dat moesten er minstens 4 worden. Doordat ook hier als niet-recht is, duurde het weer eens veel langer dan verwacht. Pas ’s middags waren ze af en kon de eerste laag beits erop. Om de juiste kleur te krijgen moeten er minstens 2 lagen beits en misschien wel 3 op.

Het complete plafond kan er nog niet in, maar een stuk wel. Dit gaan we maken van een partijtje sloophoutplanken die we voor weinig geld konden kopen. De ene kant is “modieus” vergrijsd en de andere kant is vergeeld en die kant gaan wij gebruiken. De eerste 3 planken hebben we op lengte gezaagd, schoongemaakt en opgeschuurd. We hadden een kapotte plank in impregneerspul gezet; dit beviel en de andere planken gaan we ook doen.

17 september 2018 – de niet meer grijze deur naar de keuken moest een tintje donkerder worden. We hebben eerst een stukje met lijnolie geprobeerd en daarna een dun laagje beits. Dat laatste beviel beter en we hebben de hele deur op die manier gedaan. Om het af te maken hebben we de scharnieren wat donkerder gemaakt met ijzerverf. We hebben ze bewust niet netjes geverfd, zodat ze er oud uit blijven zien.  
De deur is nu af en ziet er prima uit, het was het werk meer dan waard.

Al eerder hadden we het stuk koeienstalvloer waar de trap moet komen in de terracotta-achtige verf gezet. Dit is om vast aan de kleur van de tegels te wennen en om het cementstof te verminderen. Vandaag, aan het eind van de werkdag, hebben we weer een stuk gedaan, wat vannacht kan drogen.

18 september 2018 – iets wat niet meeviel, was het maken van de kozijnstijl voor de buitendeur van de koeienstal. Hier heeft nooit een stijl ingezeten en de muren zijn in de loop der eeuwen aardig scheef gaan staan. We hadden een stuk hout met 3 min of meer rechte kanten en 1 rustieke kant. Die moest natuurlijk in het zicht blijven en na wat puzzelen wisten we hoe we de stijl moesten maken.

Het maken viel niet mee, want in de ongelijke rustieke kant, moest een rechte sponning komen. Ook moest de stijl (eikenhout van 8 bij 8 cm) over de onderste meter aan 2 kant taps aflopen tot ongeveer 4 bij 4 cm. Dit lukte en het resultaat leek op alles behalve een deurstijl, totdat je het in de deur opening zette en het nut van de rare afgeschuinde kanten zag.

De randjes voor het plafond kregen de laatste laag beits en als laatste de deurstijl hebben we voor de zekerheid in de impregneerolie gezet. Morgen gaat die erin!

19 september 2018 – in de koeienstal moest de stijl van de buitendeur erin gezet worden. De muur leek hier beter dan bij de doorgang naar de garage, al weet je nooit wat er gebeurd als je een gat van 10 mm in een oude baksteen boort. We hebben de stijl met 2 M10 ankers en 1 schroef en plug vastgezet aan de buitenmuur. Daarnaast zitten er bovenin 2 lange schroeven en zitten er de nodige schroeven op die ingemetseld worden.

Het vastzetten ging zonder probleem en we kunnen nu verder met het stucwerk. We wilden dit aanvankelijk morgen doen, zodat de kit kon drogen, maar omdat de stijl vrij stevig vast zat, was de kans op bewegen klein en konden we vandaag al gaan stuken.

De geïmpregneerde planken en de gebeitste randjes waren droog en kon tegen het plafond aan. Het nadeel van de sloophoutplanken is dat ze verre van recht zijn, maar dat weegt niet op tegen het voordeel en dat is het mooie verkleurde uiterlijk.

20 september 2018 – bij de buitendeur van de koeienstal hebben we het laatste stukje muur aan de linkerkant gedaan. Daarna was de rechterkant aan de beurt. Ook daar is de muur slecht met loszittende stucwerk, leem en lelijke stenen. Net als de overige muren van de koeienstal hebben we ook deze stukken opgeknapt. Waar nodig is het Alt-Deutsch gepleisterd en als dat droog is, kunnen we gaan verven.

2 planken van het plafond van de koeienstal konden we nog zagen en vastzetten. Voordat we verder kunnen moeten we eerst isolatiemateriaal hebben en moet de tijdelijke lamp verhangen worden.

Vroeger hing er in de woonkamer een loodzware vakwerkhoefijzerlamp en we willen kijken of die lamp in de koeienstal past. De eerste testhang werd afgekeurd, want daarbij hing de lamp te laag. We gaan een 2e poging wagen, waarbij we de lamp hoger gaan hangen aan 2 aparte kettingen.

21 september 2018 – vanwege de regen zijn we in de koeienstal zijn we begonnen met het verven van het laatste stuk muur, links en recht van de buitendeur.

Ook hebben we de lamp opnieuw opgehangen. Hij krijgt nu 2 ophangpunten, waardoor hij niet meer in het midden kan hangen. Vanavond als het donker is, gaan we hem testen, maar de daglichttest -met in gedachte het sloophoutplafond erboven- was positief.

We hebben een 2e kandidaat voor de drempel van de deur tussen garage en koeienstal gevonden. Het is een behoorlijk doorleefde plank en het voordeel t.o.v. de eerdere plank is, dat deze aanzienlijk breder is. Een (groot) nadeel is, dat het geen eikenhout is, maar een zachtere houtsoort die ook lichter is. Nadat we de plank schoon gemaakt hebben, hebben we een stukje gebeitst om te kijken hoe dat er uit ziet. 

De buitendeur van de koeienstal hebben we opgeknapt aan de binnenkant, maar hiermee zijn de rotte onderkanten van de planken en de behoorlijk tochtspleten tussen de planken niet verdwenen. Dit gaan we oplossen door er aan de buitenkant nog een laag planken tegenaan te zetten. Een paar jaar geleden hebben we wat oude planken gekregen en die krijgen nu na jaren in de weg liggen een goede bestemming. We hoeven alleen het vuil eraf te schuren en ze in de impregneerolie te zetten en dan kunnen ze op de deur.

De verf op de muur in de gang was droog en nu kon het “randje” tussen de 2 kleuren erop. Wat er in de toekomst met de hang gaat gebeuren weten we nog niet, maar voorlopig is er weer iets afgewerkt.

Het afsluitende karweitje vandaag was weer een stuk koeienstalvloer verven. We hoeven er vandaag toch niet meer overheen en morgen is het droog genoeg om op te lopen.

22 september 2018 – het laatste stucwerk rondom de buitendeur van de koeienstal was droog genoeg om te verven. Als dit laatste stukje wit geverfd is, dan zijn de wanden van de koeienstal af. Een hele mijlpaal, waarbij we in de afgelopen jaren wanden gesloopt hebben en nieuwe muren met doorgangen hebben gemaakt.

In de koeienstal hebben we het laatste deel van de vloer geverfd. Dit hebben we gedaan omdat we voorlopig nog even wachten met het betegelen. We moeten er de komende tijd (jaren?) nog zo vaak door met bouwmateriaal dat de kans op beschadiging of vervuiling te groot is.

Het karweitje van de dag was het afmaken van de drempel tussen de koeienstal en garage. Als eerste hebben we plank op lengte gezaagd en op dikte geschaafd. Het lastige was dat de plank nu wel recht was, maar de vloer niet. Ook de schuine / scheve deurstijlen maakten het niet makkelijker toen we de stukken er aan de zijkant eruit ging halen. Het lukte wel, maar we moeten wel de spleten aan de zijkanten opvullen. We hebben de drempel erop gelijmd met vulstukjes eronder en er 50 kilo zand op gelegd om het aan te drukken.

5 oktober 2018 – met dit weer en met nog kouder weer op komst, is een tochtende buitendeur niet zo handig. We zijn daarom verder gegaan met de extra laag planken op de buitendeur van de koeienstal. De planken zitten er nu op en de meeste zitten al vast met slotbouten. Die zijn nu nog mooi glimmend, maar ze worden matzwart.

De drempelpuzzel was niet helemaal naar onze zin en we hebben nog wat verder gezocht naar betere stenen. Die hebben we gelukkig gevonden, zodat we de stenen nu in het cement kunnen leggen.

6 oktober 2018 – nadat de laatste slotbouten in de buitendeur van de koeienstal vastgezet waren, hebben we de binnenkant van de deur gebeitst. Hij is nu een stuk donkerder waarbij de nerf zichtbaar blijft en past prima in de koeienstal. De buitenkant hebben we daarna in lijnolie gezet en die is nu ook af.

Voordat we verder kunnen met het plafond in de koeienstal moeten er eerst de nodige elektriciteitskabels getrokken worden. Het is een uitdaging om nu te bedenken waar en welke apparaten je in de toekomst gaat gebruiken. We hebben 8 kabels in diverse diktes gelegd en dat zou voldoende moeten zijn.

De diverse fotoseries van de koeienstal staan hier.