ons avontuur

We wilden nog ‘iets geks’ doen in ons leven en dat werd een vakwerkhuis in Kröv, waar we sinds 2008 aan het werk zijn. Het pand bestaat uit 3 delen. Het oudste deel is uit '1600 en nog wat', dan een deel uit 1779 en tenslotte de "nieuwbouw" van ergens tussen 1779 en 1820. Onze werkvolgorde kan vreemd over komen; dit komt omdat we er ook in willen wonen en dus wordt er ook aandacht aan het “wooncomfort” besteed.

Archief

1 juli 2022 ‘spanning in de puntkamer’

HIER ZIJN WE MEE BEZIG

1 juli 2022 – de stormwaarschuwing van gisteren bleek een storm in een glas water, want behalve een beetje wind is er niets stormachtigs voorbij gekomen en er is geen druppel vallen. Vandaag duikt de temperatuur 10 graden naar beneden en het wordt tot 18 tot 23 graden.

Het werk was deels een kopie van gisteren. Het laatste vak boven de steiger is nu wit en omdat er geen klein vakje meer over is, hadden we wat minder aangemaakt en de hoeveelheid klopte aardig. We kunnen nu verder met de vakken onder de steiger.

Aan de onderkant zijn nog de nodige vakken waar eerst Oberputz op moet, voordat de witte afwerklaag erop kan. Vandaag hebben we het vak waar we eerder aan begonnen waren afgemaakt en nog een ander vak gedaan. Unterputz is hier niet nodig, omdat de houtvezelisolatie vlak genoeg is voor Oberputz.

De elektriciteit is voor zover mogelijk af, dus er is nu spanning in de puntkamer. Er komt nog een wastafel bij de dakkapel en daar moet t.z.t. ook een stopcontact en lamp komen. De rest is wel af; er ligt nog geen vloer en we hebben nog geen bed, maar wel stopcontacten voor de bedlampjes.

30 juni 2022 ‘stilte voor de storm?’

30 juni 2022 – gaandeweg de dag zou de temperatuur volgens de voorspellers kunnen oplopen tot 33 graden, gevolgd stevige regenbuien, storm en onweer. We hebben daarom een foto van de stokrozen gemaakt, want die zijn niet zo storm bestendig. Ook hebben we de eerste pruimen van 2022 verzameld.

Vlak onder het deels ongeïsoleerde dak van de puntkamer, waar we aan het werk waren, was het ’s ochtends al meteen  goed te merken dat het vandaag warm zou worden.

Vandaag stond ook de aanleg van de elektra in de puntkamer op het programma. Als dat nu gedaan wordt, dan kan het grootste deel van de kabels nog uit het zicht gelegd worden. Om de plafondlamp op te hangen, was het nodig om een gat van 12 mm door de 20 cm dikke nog te boren. Dit ging verre van soepel en toen een boor vastliep, was die alleen nog met een moordenaar los te krijgen.

Om ongewenste zaagselneerslag te voorkomen, kunnen we pas verder boren als de witte afwerklaag droog is. Vanaf de steiger en de trap hebben we een groot vak aan de rechterkant afgewerkt en net als gisteren, was er nog genoeg over voor een klein driehoekig vakje.

De elektra in de puntkamer is relatief simpel; her en der komen er wat dubbele stopcontacten en er komt een dubbele schakelaar bij de ingang, waarmee de plafondlamp en de lampjes in het leemwikkelplafond apart aan en uit gezet kunnen worden. Omdat het nog een soort bouwplaats is, gebruiken we zwarte spatwater- en stofdichte stopcontacten en schakelaars en zien later wel of we die nog vervangen (waarschijnlijk niet).

 

29 juni 2022 ‘de tweede plintbalk’

29 juni 2022 – de weersvoorspelling is ongeveer hetzelfde als gisteren; bewolkt, kans(je) op regen en temperaturen tot maximaal 28 graden.

Ook een deel van het werk was hetzelfde als gisteren; we hebben in de puntkamer gewerkt aan de vulling van het vakwerk en de plintbalk.

Er zit een redelijke tolerantie in de hoeveelheid water waarmee je de witte afwerklaag moet aanmaken. Om het effect hiervan te kunnen beoordelen, hebben we bij de eerste emmer wat minder water toegevoegd. Het voelde wat dikker aan en het was lastiger om streepvrij te werken. Met een soort spons hebben we daarom de strepen weggewerkt.

Voor wat betreft de hoeveelheid water, gaan we nu tussen de eerste en tweede hoeveelheid in zitten. Dit beviel beter en we zijn verder gegaan met de rij vakken onder de bovenste rij. Nadat deze vakken gedaan waren, was er nog een beetje over; precies genoeg om nog een klein vakje te doen.

Voordat de rechter plintbalk erop kan, hebben we ook hier de spleet tussen de vloer en de gevel afgedicht met reepjes houtvezel isolatieplaat. Omdat het oude vakwerk scheefstaat ten opzichte van de vloer (die als het goed is redelijk waterpas ligt), zitten er op sommige plaatsen 6 cm isolatie en op andere plaatsen 4 cm.

Vanwege de kromheid van het hout ging de plintbalk er niet echt soepel op. Er waren extra schroeven nodig om hem op z’n plaats te krijgen. Om het stuken minder lastig te maken, hebben we ook hier weer dunne latjes tussen de plintbalk en de isolatie gedaan.

Ook aan deze kant was de plintbalk tekort en moest er een verlengstukje op. Dit keer hebben we het verlengstukje er als laatste op gezet en dat ging makkelijker. Het stukje is vastgezet met een verdiepte schroef, zodat later ook hier een vakwerkpen in kan.

Met het vastzetten van het verlengstukje zat ook de 2e plintbalk erin en kan er weer een karweitje afgestreept worden.

28 juni 2022 ‘iets nieuws’

28 juni 2022 – de afgelopen dagen heeft het een paar keer geregend, maar vandaag zou het droog moeten blijven, met temperaturen van 26 tot 28 graden.

Vandaag stond er wat nieuws op het programma in de puntkamer. De laag Feinputz die normaal als laatste op het vakwerk komt, met daarna 2 lagen witte leemverf, doen we er nu als 1 laag op. Deze, voor ons nieuwe, afwerklaag is van zichzelf al wit en extra verf is in principe niet nodig.

We zijn bovenaan in het vakwerk begonnen en het werkt wat anders dan met pure leem. De maximale laagdikte is 2 mm en het heeft een pasta-achtige structuur. In tegenstelling tot leem is het niet onbeperkt houdbaar, maar moet het binnen 24 uur verwerkt worden. Je mag er naderhand geen water bijdoen om het dunner te maken.

We zijn wel tevreden met het resultaat. Het is even afwachten hoe het er uit ziet als het droog is, maar op dit moment zien we het wel zitten om de hele achtergevel hiermee te doen.

Omdat de linker plintbalk erin zit, kunnen de aangrenzende vakken in de Oberputz gezet worden. De ondergrond is vrij vlak en daardoor is hier geen Unterputz nodig. We konden ruim 1,5 vak doen en toen was de emmer leemstuk leeg; morgen gaan we hiermee verder.

Op de puntkamer stond ook het vervolg van de rechter plintbalk op het programma. Uit 4 staanders moesten nog hapjes gehakt worden; dat lukte vandaag. Wat iets minder goed lukte was de plintbalk erop zetten om te kijken of die paste. Er zat wat isolatie in de weg en toen die weggehaald was, paste die al beter. Hopelijk zit die echt goed als de schroeven erin zitten.

Het laatste karweitje van de dag was het impregneren van de achterkant van de plintbalk en de hapjes die uit de staanders gehaald waren. Vannacht kan de impregneerolie drogen en dan kan morgen de 2e plintbalk erop.

24 juni 2022 ‘de eerste plintbalk’

24 juni 2022 – vannacht heeft het eindelijk geregend en ‘s middags viel er ook nog wat. Het was weliswaar niet veel, maar de tuin zal er toch wel iets aan hebben. De temperatuur neemt een duikje omlaag en het wordt vandaag 21 tot 27 graden.

De lijmpoging om de plintbalk te verlengen was gelukt en we konden de balk in al z’n kromheid erop zetten. Dat viel niet mee, maar met de nodige planken en spieën om het aan te drukken, kregen we de balk aardig op de juiste plaats. De balk zit met schroeven vast aan het vakwerk. De 6 mm dikke schroeven zitten verdiept in een gat van 18 mm. Later komen hier stukjes vakwerkpen op, waardoor het nog wat “echter” lijkt.

Hier en daar zitten er kieren tussen de plintbalk en de isolatieplaten. Dit is lastig met het leemstuken en daarom hebben we hier latjes in gelijmd.

Nu de plintbalk erop zit, kunnen we verder met het leemstuken van de onderste rij vakken. Omdat de ondergrond van deze vakken vrij vlak is, kan er meteen Oberputz op. Het is niet nodig om er eerst Unterputz op te doen en dat scheelt de nodige tijd en materiaal.

Het laatste karweitje van de dag was een nieuwe poging om de ongewenste knagers in een balk in het plafond van de keuken weg te krijgen. Op dezelfde plek als de vorige keren lag weer houtstof. 

23 juni 2022 ‘dichte tochtspleten’

23 juni 2022 – het weer doet er weer iets bij en de temperatuur kan oplopen tot 32 graden. Net als in de afgelopen dagen is er weer kans op regen (er viel niets) en dat zouden lokaal behoorlijke plensbuien kunnen zijn. Tijdens de bewolking konden we mooi wat in de tuin doen, want zonder wolken was het te warm.

Antislipmatten in de gereedschapsladenkast leggen was één van de karweitjes, die al een tijdje waren blijven liggen. Vandaag was het zover en nu kunnen we de laden open- en dichtdoen, zonder dat het gereedschap door de hele la schuift.

In de puntkamer hebben we de eerste plintbalk op z’n plaats gezet, om te kijken of alles past. Dat was gelukkig het geval, al moesten we vanwege de kromheid de plintbalk wel aandrukken met plankjes.  Voordat die geïmpregneerd kan worden en definitief vastgemaakt kan worden, moet er eerst nog een stukje van 34 cm aangezet worden, omdat de balk net iets te kort was.

Hiervoor hebben we een stukje van een andere oude eiken dakbalk gebruikt. Omdat de verbinding nauwelijks belast wordt, hebben we het koud op elkaar gelijmd, met voor de zekerheid een diagonale schroef van 10 cm lang. Na het lijmen hebben we de versgezaagde delen van het vakwerk en de balk geïmpregneerd. 

Omdat de lijm en de impregneerolie een tijdje moet drogen, zijn we aan de plintbalk van de rechterkant begonnen. Ook hier moeten hapjes uit 5 staanders worden gehaald en het lukte vandaag om de eerste te doen.

De nieuwe vloerbalken (die hoger zijn dan de oude) en de nieuwe vloer, konden niet tegen het oude vakwerk van de achtergevel aan gezet worden, omdat die gevel verzakt en scheef is (en dat wilden we zo houden). Het gevolg was, dat er overal spleten zaten, waar wind en vliegend ongedierte vrije doorgang hadden.

In een slaapkamer zijn deze spleten niet wenselijk en dus moesten ze dichtgemaakt worden. Na wat wikken en wegen hebben we gekozen voor reepjes van 2 cm dikke houtvezelisolatieplaten. Afhankelijk van de plek zitten er 2 of 3 lagen op elkaar, met een breedte van 2,5 tot 6,5 cm.

22 juni 2022 ‘geen fijne hapjes’

22 juni 2022 – de weervoorspellers doen er elke dag een paar graden bij, met de toevoeging dat er kans op regen en onweer is. Vandaag wordt het 23 tot 30 graden en er viel geen regen. Mooi weer om ook buiten te werken en dat hebben we dus gedaan, want er is altijd wel wat te doen in de tuin.

Op de terraskamer stond het aanbrengen van een laag Oberputz op het programma. Om het wat gladder te krijgen zijn we er met een soort grote schuurspons overheen gegaan. Er leek wat mee stro (wat dienst doet als wapening) in te zitten, maar als het goed is verdwijnt dit uit het zicht als de afwerklaag erop komt.

Om de halve balken, die we gister gezaagd hebben, erop te kunnen zetten, moeten er hapjes van ca. 2 cm diep uit alle staanders van het vakwerk gehaald worden en ook moet er wat houtvezelplaat weg geschraapt worden. We doen dit op de ouderwetse manier met hamer en beitel.

Omdat het vlakbij de vloer zit en het oude eikenhout keihard is, is het een lastig tijdrovend karweitje om de hapjes eruit te halen. Hard met de hamer slaan gaat niet vanwege de Schiefers op de gevel. Vandaag hebben we de hapjes links eruit gehaald, morgen kunnen we de halve balk er hopelijk op zetten.

21 juni 2022 ‘half werk’

21 juni 2022 –de werktijd was beperkt, maar nadat we de meegenomen spullen uitgeladen en gestald hadden, konden we toch nog wel wat doen.

Op het vakwerk van de achtergevel van de puntkamer, gaan we een nieuwe afwerkmethode proberen. Voorheen deden we er een laag Feinputz op en dan 2 lagen leemverf in de gewenste kleur. Nu wordt het een laag Feinputz die al de gewenste kleur heeft middels natuurlijke kleurstoffen. In dit geval is dat wit en als het bevalt hoeven we geen 2 keer meer te verven. Hoewel tijd hier niet het meest belangrijke criterium is, is het mooi meegenomen als je zo de nodige uren/dagen kunt besparen.

Voor we het nieuwe afwerkspul gaan testen, willen we eerst het hout van het vakwerk af maken, zodat het makkelijker schoon kunnen maken. We doen er een laag noten beits op, zodat het hout een mooiere kleur krijgt en ook minder stoffig is.

Aan de onderkant van het vakwerk in de puntkamer moet een plint komen, als afscheiding tussen de vloer en het leem. Normaal is dit de onderbalk van het vakwerk, maar omdat de nieuwe vloerbalken hoger zijn de oude, gaat dat hier niet.

Hiervoor gebruiken we een 3 meter lange oude dakbalk van ca. 10×10 cm, die we in de lengte doormidden zagen. Omdat het keihard eikenhout is,  de balk krom en getordeerd is en er resten van spijkers in zitten, valt het doorzagen niet mee. Wat later dan gepland was het halveringswerk klaar en over het resultaat zijn we redelijk tevreden. Nu kunnen de 2 stukken verwerkt worden in de achtergevel.

10 juni 2022 ‘Obsidentify’

10 juni 2022 – de temperatuur steigt weer en vandaag kan het 19 tot 25 graden worden. We hebben opgeruimd en de gereedschapskast ingedeeld en gevuld. Het is nog een voorlopige vulling, want het antislip rubber moet er nog in.

Om te kunnen zien of en hoe alles groeit, hebben we foto’s gemaakt van alle plekken (een stuk of 10) in de tuin waar we, deels na het ontginnen, bollen gepoot en gezaaid hebben. Over een tijdje hopen we te zien dat er van alles bloeit.

Om te kijken welke planten er in onze tuin staan, maken we o.a. gebruik van de app Obsidentify. Die bevalt prima; je kunt het via de camera doen, maar ook het identificeren vanaf een foto of beeldscherm werkt goed.

9 juni 2022 ‘tijdrovende houtwissel’

9 juni 2022 – vandaag doet het weer een klein stapje terug, met een temperatuur tussen 14 en 22 graden en regenbuien. Dit is geen probleem, want er staan vandaag binnenwerkzaamheden op het programma.

Een deel van het vakwerk van het toekomstige inpandige terras moest nog schoongemaakt worden. We doen dat met nylon borstels in een kleine accuboormachine en dat gaat goed. Hiermee beschadig je het leem nauwelijks, iets wat met een staalborstel in een haakse slijper wel het geval is. Nadat het hout schoon was, hebben we het geïmpregneerd en volgende keer kan de lijnolie erop.

Het eerste vak wat in de terraskamer was gestuukt met Unterputz was droog. Tijdens het drogen zijn er behoorlijke krimpscheuren ontstaan, maar zolang de leem vast zit, is dat geen probleem. Zit de leem rondom de scheur los, dan moet het eraf en moet het opnieuw gestuukt worden. Dit was dus niet het geval en de Oberputz kon erop. Dit is een wat fijnere leemstuk, die scheuren en oneffenheden van de Unterputz gladstrijkt.

De lijmklemmen van de slaapkamerkast konden eraf en de nieuwe plank kon er definitief in. Een paar jaar geleden hadden we de kast redelijk waterpas gezet, maar nu stond die behoorlijk scheef. We denken dat dit gekomen is doordat de kast met 1 poot op een relatief smalle vloerplank stond en dat de plank wat doorgebogen is. Links en rechts ligt er nu een plankje onder de poten, zodat het gewicht wordt verdeeld over meerdere planken.

Het komt regelmatig voor dat een karweitje veel langer duurt van verwacht en dat was ook zo, toen we een slecht stukje hout in de achtergevel op de puntkamer gingen vervangen. Er bleef maar vermolmd hout uit het groter wordende gat komen.

We hadden dit duidelijk gemist bij het beplanken en uiteindelijk kwam er op het hele deel een afwerklat. Nu lijkt die nog nieuw, maar zodra de impregneerolie droog is, is het net zo oud als de rest. Met recht kan dit een tijdrovende houtwissel genoemd worden.