8 juni 2024 ‘balk 2 t/m 5’

8 juni 2024 –  lokaal, maar niet bij ons, zou het vandaag stevig kunnen regenen en donderden. De temperatuur loopt uiteen van 16 tot 25 graden en wij lijken in de warmere zone te zitten.

Ideaal weer vandaag, om verder te gaan met het vakwerk van de achtergevel. De ligger die we gister op z’n plaats gelegd hadden, zat muurvast, zodat we de staander er met een gerust hart op konden zetten.

Ook nu bleek weer, dat het definitief op z’n plaats zetten lastiger lijkt dan bij de testplaatsing. De staander en de 2 regels voor boven en onder het raam, moeten er tegelijkertijd in gezet worden. De losse tappen maken het niet per definitie makkelijker en dat de staander scheef staat, maakt het sowieso lastiger.

Na wat gemep zaten de regels een stukje in de staanders en met de houten hamer, werd de staander met de losse tappen in de richting van de andere staander geslagen, net zolang tot de regels klem zaten tussen de staanders. Met een lijmklem hebben we de boel zo strak mogelijk tegen elkaar getrokken.

Het regeltje met de losse tappen boven het linker raam kon erop en van onderaf zit het eruit als een gewone regel. De losse tappen maken het wat makkelijker om de regel waterpas te zetten en in lijn met de regel boven het rechter raam.

Omdat de maat van het hout niet overal hetzelfde is, het vakwerk schuin tegen de gevel staat en sommige balken – met name de bovenligger – behoorlijk krom zijn, krijg je nooit alles recht. We hebben ons zoveel mogelijk geconcentreerd op haakse hoeken rondom de ramen en de rest is dan niet overal 100%.

Ook was er vandaag gelegenheid voor creatief werk. Op de lagedeurkamer, die voorlopig als slaapkamer gebruikt wordt, is de topografische kunst weer wat uitgebreid en staat nu ook een logo van Kröv op de muur.

De lijmklemmen kunnen niet eeuwig op het vakwerk blijven zitten en houten pennen moeten de functie overnemen. Voor de pen-gatverbindingen van het vakwerk worden in deze regio pennen van 18 mm (diameter) gebruikt, met een vierkant uiteinde. In zwaar belaste verbindingen zitten 2 pennen en in vloerbalken zitten pennen van 22 mm.

Wij gebruiken zoveel mogelijk pennen van 18 mm en bij een paar slechte gaten in oud hout, hebben we 20 mm gebruikt. Voor het vastzetten van de losse tappen gebruiken we ronde pennen van 20 mm (diameter), die er helemaal ingeslagen worden en daarna gladgeschuurd en geverfd worden, waardoor ze redelijk onzichtbaar worden.

Dit in tegenstelling tot de vakwerkpennen, die uit blijven steken. Over een tijdje kijken we of de vakwerkpennen er nog wat verder ingeslagen kunnen worden en wat er dan teveel uitsteekt, wordt er afgezaagd.

Nadat de gaten voor de belangrijkste pennen geboord waren en de pennen er – met de nodige kracht – in geslagen waren, konden de lijmklemmen eraf. Zoals verwacht bewoog het hout totaal niet en dat gebeurde ook niet toen een schroefstempel – die dienst deed als staander – weggehaald werd.

Als de resterende pennen erin zitten, gaan we verder met de hoek. Dat zal – gezien de schuine balken en de 60 kilo zware hoekstaander – ook een pittig karwei worden. De hoestaander kreeg vandaag deels de eerste laag ossenbloedrode lijnolieverf. Als die droog is, dan is de rest aan de beurt.

Het leuke van het werk vandaag was, dat het al eeuwen zo gaat, zonder gebruik van lijm, schroeven, stalen hoekjes e.d.