Inleiding Omdat het vanwege de dubbele deur die op straat uitkomt als garage gebruikt zou kunnen worden noemen we het ‘de garage’.
Om het daadwerkelijk als garage te gebruiken moet er of iets aan de deurconstructie aangepast worden, of we moeten een kleine auto kopen. De deuren gaan namelijk naar binnen open en kunnen niet meer dicht als er een auto in staat.
Een niet te grote aanhanger kunnen we er gelukkig wel stallen. Bij de scharnieren en de sluiting van de beide deuren is weer duidelijk een staaltje van historisch timmermansvernuft te zien.
Tot zover het verleden, want in het heden hebben we te maken met een scheur in de muur die inmiddels uitgegroeid is tot een minder gewenst karakteristiek herkenningspunt.
2010
Mei 2010 De ‘Statiker’ (= ‘constructeur’: degene die de statische berekening uitvoert), heeft het pand en de muur bekeken en was van mening dat het verstandig is om op korte termijn aandacht aan de scheur te besteden.
Als eerste moet uitgevonden worden of de scheur groter/breder wordt, of dat er nu sprake is van een evenwicht waarbij het niet erger wordt.
Op aanwijzing van Herr Statiker hebben we een aantal gipsbruggetjes over de scheur gemaakt en als deze breken, dan betekent dit dat de scheur werkt.
Najaar 2010 De gipsbruggetjes hebben lang stand gehouden, maar er zitten nu scheurtjes in. De vraag is: komt dat doordat de scheur werkt, of is dit het gevolg van de trilplaat waarmee de buurman het zand en stenen van z’n oprit heeft aangetrild en waardoor ons hele huis stond te trillen?
2011
In 2011 hebben we eigenlijk niets aan de garage gedaan.
2012
Augustus 2012 – een balk en een stuk vloer boven de garage hebben zwaar te leiden gehad van een lekkage in de hoek van 2 dakvlakken. Het dak is inmiddels zo goed als dicht, maar de vloer hebben we nog niet gerepareerd. Voorlopig komen we hier ook niet aan toe en daarom hebben we de loshangende vloerbalk maar ondersteund met een schroefstempel en de verrotte vloerplanken eruit gehaald.
Augustus 2012 – we hebben eindelijk de ruimte boven de garage helemaal opgeruimd en geveegd. Emmers vol stof en vuil leverde dat op en het stof wat massaal naar beneden kwam zorgde voor een mooi plaatje.
Augustus 2012 – op de muur tussen de garage en de koeienstal moest een ringanker komen om voor de nodige stabiliteit van de nieuwe bovenmuren te zorgen. Om de bekisting te kunnen maken, moesten er nog een paar oude -deels rotte- vloerplanken uit. Het gat is nu wel erg groter en dat geldt ook voor de bouwvalligheid.
Bij het metselen van de muur boven de Scheune was nog wat cement overgebleven en hiermee werd de scheur in de garagemuur gevuld. De stenen rondom de scheur zaten nu weer vast. Later was er nog wat ander cementspul over en hiermee werd de gevulde scheur vlakker gemaakt. Het ziet er beter uit en er kunnen geen stenen meer uitvallen.
Oktober 2012 – in de loop van de eeuwen zijn er enkele eiken balken gebroken. In de meeste gevallen is de breuk nog niet door en door, maar het is niet te voorspellen of en wanneer zo’n balk opeens finaal doorbreekt. In overleg met de Statiker en met behulp van de timmerman hebben we onder alle gebroken balken schroefstempels gezet en hierbij kwam ook de balk op zolder boven de garage aan de beurt. Omdat de vloer direct boven de garage ook niet 100% is, moest er gestempeld worden tot op de betonvloer.
De stempel op de begane grond kwam wat ongelukkig voor de dubbele deur te staan; voor de winter kan dit nog wel, maar komen jaar gaan we hier wat aan doen.
2013
Juni 2013 – vorig jaar hadden we al geconstateerd dat een schroefstempel voor de garagedeur niet echt handig is, want we kunnen nu de aanhanger niet meer binnenzetten. 1 van de eerste karweitjes van 2013 was dus het aanbrengen van een stalen balk om de kracht over te brengen naar 2 schroefstempels aan weerszijde van de deur.
Het viel niet mee om de balk met handkracht op z’n plaats te houden en de stempels eronder te zetten. Uiteindelijk lukte het wel, maar zelfs de fotografe moest meehelpen.
Van de gebroken balken hebben we ook een aparte fotoserie en die staat hier.
November 2013 – hiernaast staat de gipsbrug die we in mei 2010 in de binnen- en buitenkant van de scheur gedaan hebben. Dit is de binnenkant en na ruim 3 jaar zit er niet meer dan een haarscheurtje in. Hieruit trekken we de conclusie dat de scheur niet groter geworden is en er geen werking in de muur lijkt te zitten.
2014
Mei 2014 – de waterleiding en kranen zaten er al toen we het pand kochten en de wasbak vonden we later in de tuin. Toen we in mei van dit jaar de lekke waterleiding gingen vervangen, hebben we de nieuwe leiding anders later lopen. Hierbij zijn ook meteen de leidingen in de garage vervangen, maar de oude kranen blijven voorlopig nog.
2015 & 2016
In 2015 en 2016 hebben we niets aan de garage gedaan, behalve vuilmaken en weer opruimen.
2017
9 augustus 2017 – het weer was ’s middags te mooi om binnen te werken en dus zijn we buiten aan de slag gegaan. We zijn begonnen met het repareren van de wand van de garage. Afgelopen winter is daar wat stukwerk en leem afgevallen. Gelukkig hebben we nog een bergje leem in de tuin liggen en da’s meer dan genoeg om dit te repareren.
12 augustus 2017 – de trap van de koeienstal naar de garage is bij regen vaak vochtig en al jaren staat op het programma om te kijken hoe dat kan. De onderste 2 treden zijn van zandsteen en dat lijken hergebruikte stukken van een vensterbank of kozijn.
We gaan nog wel op Internet kijken of we kunnen achterhalen waarvoor de stukken gebruikt zouden kunnen zijn. Toen we de stenen weggeschoven hadden was er eigenlijk niets te zien behalve een wat vochtige muur. Om meer te weten te komen is meer sloopwerk nodig en die tijd was er nu niet.
2018
Behalve opruimen en spullen verplaatsen hebben we niet echt wat in de garage gedaan.
2019
5 juli 2019 – vooruitlopend op de nieuwe garagekast hebben we de oude vast gesloopt. Scharnieren, slot en plankendragers hebben we eraf gehaald en nadat we de grootste stukken door midden hadden gebroken, is het een handzaam pakketje geworden, wat makkelijk de auto in kan.
Daarna gingen we verder met de klerenkast, die nu materiaal- en gereedschapskast wordt. Nadat we waterdichte folie onder de poten hadden geplakt en een stuk dakbedekking op de vloer gelegd, omdat die vloer wel eens vochtig is, hadden konden we de kast in elkaar zetten.
Dat was aanzienlijk makkelijker gezegd dan gedaan, want de achterwanden moesten er eerst vanaf de achterkant ingezet worden en pas daarna kon de kast tegen de muur geschoven worden. De werkruimte was eigenlijk te klein door andere dingen die in de weg stonden, maar uiteindelijke lukte het. Met spieën onder de poten werd de kast redelijk waterpas gezet.
6 juli 2019 – we hebben deuren in de kast gezet en het nodige opgeruimd en verplaatst, waardoor er ruimte is voor de pallets met nieuwe materialen, die hopelijk snel komen.
2020
6 augustus 2020 – toen we aankwamen was er niet veel tijd meer om nog wat te doen. Morgen gaan we plaats vrijmaken voor bouwmateriaal en we willen de fietsen -die vaak in de weg staan- ophangen aan de balken boven de garage. Om te kijken of de manier die we in gedachte hadden werkte, hebben we 1 fiets opgehangen.
7 augustus 2020 – als het goed is komt er volgende week een grote lading materiaal en met name de 38 pakken steenwolisolatie moeten we ergens neer kunnen leggen. Bij het lossen gaan we zoveel mogelijk in de garage leggen, om het vandaar te brengen naar de plaats waar het nodig is.
In de garage stond het nodige in de weg. De 2e fiets hebben we naast de 1e gehangen en daarna hebben we de rest zoveel mogelijk tegen de muur aan geschoven. Er zou nu plaats genoeg moeten zijn.
2021
In 2021 hebben we niets noemenswaardigs aan de garage gedaan.
2022
18 augustus 2022 – iets wat al langer op de lijst stond, was het opruimen van de garage. Vorige week was een begin gemaakt en nu zijn we verder gegaan. Het is de bedoeling dat er weer een aanhanger met materiaal binnen kan staan; iets wat al geruime tijd niet meer kan.
19 augustus 2022 – bij het opruimen en ook het gebruik van de garage zijn de 2 schroefstempels niet echt handig. De ene ondersteunt een gescheurde balk van de bovenverdieping en het dak en kan niet weggehaald worden. De andere ondersteunt een vloerbalk waarvan het eind weggerot is en die dus niet meer op de muur ligt.
Een passende eiken balk van hetzelfde formaat hebben we niet, maar wel een paar kleinere balken. Hiermee is het weliswaar niet zo stevig als het origineel, maar je kunt er op lopen (wat niet kon) en -nog belangrijker- er kan een schroefstempel weg!
6 oktober 2022 – er lagen nog wat kleine karweitjes te wachten en dat begon met de afvoer van de wasbak in de garage. Die was niet 100% en is nu een stuk beter.
2023
28 juni 2023 – nu de puntkamer aardig af is, wordt de achtergevel het volgende hoofdproject. Om hier te kunnen werken moeten wel het toekomstige terras en badkamer2 opgeruimd te worden. Hier liggen de nodige oude eiken balken en om die goed te kunnen opbergen gaan we een rek in de garage maken.
29 juni 2023 – In de garage komt een stelling voor hout en dan met name voor het oude eikenhout, wat nu overal verspreid door het pand ligt. Of alles nog bruikbaar is, weten we nog niet (waarschijnlijk niet), maar weggooien kan altijd nog. De stelling wordt ca. 3 m hoog, 3 m lang en 1 m breed.
Voordat het hout erin gaat, wordt het zoveel mogelijk ontspijkerd en wordt het vuil eraf geborsteld. ’s Middags konden de eerste balken erin en morgen als het goed is de rest.
2024
9 oktober 2024 – de uitbouw van het houtrek is afgemaakt en het hout kon vanuit de Scheune overgeplaatst worden. Na de nodige keren heen en weer lopen, was het hout verhuisd en kan het houtrek in de Scheune afgebroken worden, zodat de badkamerafvoer aangesloten kan worden.
2025
23 augustus 2025 – in de garage staat al jaren een wasmachine, die nooit als wasmachine gebruikt is, maar wel als blad om verfspullen op te zetten. Van resten OSB en ander hout zijn we – als zaterdagse hobbyklus – begonnen aan een ladekastje op wielen. De wasmachine gaat t.z.t. mee met de oudijzerboer en de verfspullen gaan wat minder stofhappen in een la van een kastje, wat indien nodig makkelijk verplaatst kan worden.
25 augustus 2025 – het is eigenlijk zaterdagwerk, maar toch is er vandaag een la van het ladekastje in elkaar gezet. Op de frontjes na, zijn er nu 2 van de 3 af, er komt schot in, maar de ladegeleiders moeten er nog wel ingezet worden.
28 augustus 2025 – als alternatief voor buitenwerk, wat niet doorging vanwege de regen, hebben we een lade in garagekastje gezet, om eens te kijken hoe deze geleiders gemonteerd moesten worden.
29 augustus 2025 – tussendoor is er nog wat zaterdagwerk gedaan, de 2e la zit in het garagekastje en de naden van de laden en het kastje zijn geschuurd. Het stuk voor de bodem voor de 3e la was net te klein en daar is een strookje van 1 cm aangelijmd.
30 augustus 2025 – alle onderdelen voor de 3e la van het garagekastje zijn op maat gezaagd en er kan gelijmd worden.
4 september 2025 – het garagekastje staat steeds vaker in de weg en de oplossing is: afmaken, zodat het op z’n plaats gezet kan worden. De 3e la is nu in elkaar gezet en morgen gaat die erin.
5 september 2025 – de 2e la van het garagekastje is geschuurd, maar tijd om hem erin te zetten was er niet meer.
10 september 2025 – het afschot van de afvoer in de garage was nog steeds goed en het dichtgooien kon beginnen. Rondom de afvoer en de mantelbuis van de waterleiding hebben we eerst zoveel mogelijk zand en droog leem gestort. Daar bovenop kwamen stenen en keien, die in het beton verdwenen. Omdat we geen aparte afwerkvloer maken, hebben we relatief fijn beton (tot 8 mm) gebruikt.
Voor de wasbak in de garage hebben we in het najaar van 2007 de vloer opengehakt om de hemelwaterafvoer van de achtertuin aan te sluiten. Onder tijdsdruk is er toen een voorlopige buis van 70 mm ingelegd en is het gat afgedicht met een vlonder. Nu, na ruim 6.500 dagen, ligt er weer beton en is de vlonder overbodig. Ook een stuk van de geul richting de tuin is dichtgemaakt.
11 september 2025 – we hadden 200 kilo beton en daarvan zit inmiddels ca. 180 kilo in de garagevloer. Vandaag is een stuk voor de kast gedaan, waar ook sinds 2007 geen beton meer in zat. Verder onder de kast en in de hoek moet er nog een stuk gedaan worden, maar we gaan eerst proberen of we de bocht voor een toekomstige uitbreiding op de afvoer krijgen.
2 oktober 2025 – het is dat het verrijdbaar is, anders zou het garagekastje telkens echt in de weg staan in de werkplaats. Het was al bijna af en nadat de 3e la erin gezet was, de ladefrontjes en het waterbestendige blad erop gezet waren, is het nog verder af en hebben we het in gebruik genomen. Wat nog ontbreekt zijn de grepen voor de 2e en 3e lade.
6 oktober 2025 – na wat rustig werk eerder op de dag, stond er noeste arbeid op het programma. In de hoek van de garage komt er t.z.t. een afvoerbuis van boven, die dan via een Y-stuk richting het riool gaat. Op het Y-stuk zit nu nog een dop en dat moeten een stukje rechte buis en 2 bochten van 45 graden worden. Vandaag hebben we het gat in de betonvloer gehakt en uitgegraven en morgen gaat de buis erin, zodat daarna de betonvloer dichtgestort kan worden.
7 oktober 2025 – met enige moeite ging de dop van de afvoer eraf en gelukkig ging het erop zetten van het rechte stukje en de bochtjes makkelijker.
Nu kon het dichtmaken van de garagevloer beginnen en daar was het om te doen. In de garage stonden nog de nodige speciekuipen met puin en die konden nu leeggemaakt worden. We hadden ook nog een zak met 40 kilo overjarig cement liggen en die hebben we aangemaakt en rondom de afvoer gestort. Al laatste hebben we op de graafplaats nog wat beton gestort zodat we weer over de vloer kunnen lopen (als het droog is).
22 oktober 2025 – het openingskarweitje vandaag was het erop zetten van de ontbrekende grepen op de laden van het verrijdbare kastje in de garage. Ook de greep die er al op zat is vervangen, zodat er nu 3 dezelfde grepen op zitten.
Bij de grote verbouwing van 2025, die we nu in 2026 gaan doen, moet de garage bereikbaar zijn op plekken die nu absoluut niet bereikbaar zijn. Zo staat er een onhandig werkbankje met een afkortzaag erop, wat vol zit met stukken hout.
Deze werkbank heeft nu wieltjes, waardoor die als dat nodig is, verplaatst kan worden. Omdat het wel handig is als de afzuig en stofemmer van de zaag ook meegaan, hebben we met 2 oude deurscharnieren een opklapbaar plateautje gemaakt. Bij de rijtest van de werkbank ontsnapte de afzuiger – die ook wieltjes heeft – en daarom heeft het plateautje nu een opstaand randje.
22 oktober 2025 – de verrijdbare werkbank had geen bodem en dat is niet echt handig als je kortere stukken hout in wil doen. Van resten OSB en oude planken is een bodem gemaakt en wat opstaande randen aan de zijkanten. De stukken hout die her en der lagen liggen er nu in.
23 oktober 2025 – het tripje naar de bouwmarkt vandaag heeft ook zwarte schroeven opgeleverd voor de handgrepen van het ladekastje. Die zitten erop, waarmee het af is.
3 november 2025 – om aan de eisen van de huidige bouwvoorschriften te voldoen, moet er nogal wat aangepast worden, met name in de garage. De garage staat/stond behoorlijk vol, met te weinig ruimte om te verbouwen. Om meer ruimte krijgen, is vandaag een kast verplaatst naar de werkplaats. Omdat we nog niet precies weten hoe de werkplaats ingedeeld gaat worden, komt de stalen kast voorlopig op zwenkwielen te staan. Die hadden we nog over van de eerste freesgeleider.
4 november 2025 – in de garage, oftewel toekomstige bouwplaats, ligt nog veel in de weg. Profiterend van het zonnige weer, hebben we vandaag de pvc-buizen in de varkensstal gelegd. Ook de steigerbuizen en schroefstempels zijn verdwenen, die liggen nu onder een zeil in de achtertuin en de nodige andere dingen zijn opgeruimd, dan wel klaargelegd om weg te gooien. De bedoeling was dat er een opbergrek voor de steigerbuizen zou komen in het ongebruikte pad aan de zijkant, maar daar zal volgend jaar het hout wat van het dak afkomt neergelegd of neergegooid worden.
5 november 2025 – de hoek van de garage, met daarin een enorme scheur, moet gerenoveerd worden, maar is zo goed als onbereikbaar door de uitbouw van het houtrek die we daar een jaar geleden neergezet hebben. Dat moet nu dus weer weg en de vraag is, waarheen. Om wat flexibeler te zijn, gaan we een verrijdbaar houtrek maken voor niet al te groot hout. Vandaag het begin, morgen is het hopelijk af.
5 november 2025 – vandaag stond het in elkaar zetten van het houtrek in de garage op het programma. We hadden bij het maken al bedacht hoe we dat zouden doen, rekening houdend met de ongelijkheid van de garagevloer en de beschikbaarheid van 2 handen, oftewel 1 persoon.
Een van de eerste Duitse houtwoorden die we jaren geleden bij het renoveren geleerd hebben, is Keil, oftewel spie, wig of keg. Die dingen worden overal gebruikt waar het niet helemaal recht of vlak is en dat was nu de garagevloer.
Bij een vlakke vloer zou het rek zo in elkaar zitten, maar nu moesten er overal Keilen onder om ervoor te zorgen dat het rek enigszins in model zou komen/blijven. De maatonvastheid en onrechtheid van het vurenhout en de OSB-platen maakte het niet makkelijker. Gelukkig is het een houtrek en geen pronkmeubel.
Om voldoende stijfheid te krijgen, heeft het rek een achterwand en misschien ook nog 2 stukjes zijwand. Onder de wielen zit een extra verstevigingsbalkje. Bij de maten van het rek waren de maten van het materiaal maatgevend. De planken zijn bijv. mini OSB-platen waaraan niets gezaagd is en ook de staanders zijn ongezaagde standaard balkjes.
Het lukte om het rek af te maken, maar het overeind zetten viel nog niet mee. Een globale berekening gaf aan, dat het rek – afhankelijk van de vochtgehalte van het vurenhout – minstens 110 kilo weegt. Het verrijden ging vanzelf, door de aflopende betonvloer in de garage en nadat het rek op z’n plaats stond, was er een Keil nodig om een zwevend voorwiel te voorkomen.
Vannacht kan de lijm drogen en morgen gaan we het rek vullen. Daarna moet het oude houtrek afgebroken worden, om bij de renovatiehoek te kunnen kijken.
7 november 2025 – nadat het gereedschap opgeruimd was, zijn we meteen begonnen met de verplaatsing van het hout. Hierbij is nog wat kritischer gekeken naar welk hout we bewaren en wat in de openhaard gaat of naar de stort. Nadat het hout overgeheveld was, werd het oud houtrek gesloopt en werd de hoek weer zichtbaar.
Goed bereikbaar was de hoek echter nog niet, want er lagen nog de nodige zware eiken balken voor. De mouwen werden virtueel opgestroopt en de eikenbalkenfitness – met daarbij 50+ kilo balken waar je niet makkelijk bij kon – kon beginnen. Ondanks de semi-arctische temperatuur ontstonden er zweetdruppels, maar er werd resultaat geboekt, want niet lang daarna waren de balken weg en was de hoek goed bereikbaar.
8 november 2025 – na het houtrek nog iets verder gevuld te hebben en nog wat hout opgeruimd (= ergens anders neergelegd) te hebben, was de tuin aan de beurt.
17 november 2025 – we houden er in ons achterhoofd rekening mee, dat ook het grote houtrek deels leeg gemaakt moet worden, of – in het ergste geval – tijdelijk helemaal weg moet. Vooruitlopend hierop zijn we de nieuwe werkweek begonnen met het uitzoeken van het hout in dit rek. Hierbij gaan we wat selectiever te werk dan voorheen en de berg brandhout en storthout groeit dan ook goed.
18 november 2025 – de planken die gisteren door de keuring gekomen waren, zijn vandaag opgeruimd en liggen nu tijdelijk onder de trap naar de vide. Terugleggen in het houtrek leek niet verstandig, want daar moet in 2026 gewerkt worden.
24 november 2025 – het plan was om vandaag het e.e.a. uit de garage te halen, maar eerst moest er nog wat de garage in, namelijk wat emmers Estrichbeton (dekvloerbeton), om de vloer dicht te maken. Onder de weggehaalde kast zat nog een strook waar het beton weggehakt was, om de afvoer te kunnen leggen. Ook in de hoek achter de kast en het grote houtrek ontbrak nog wat vloer.
In de gebruiksaanwijzing stond een minimum temperatuur van 5 graden en dat was wel even spannend. De thermometer die we tijdelijk op de vloer gelegd hadden, bleef aanvankelijk dalen, maar stopte gelukkig bij 5,0. Omdat het maar de vraag is hoe lang dit zo blijft, zijn we er meteen aan begonnen. Gelukkig bleef de thermometer de hele dag op 5,0 staan.
Dit was een mooie gelegenheid om restjes betonachtig spul op te maken en het past ook goed op die vloer, waar in de loop der tijden een breed scala aan cementproducten is gebruikt. Dat wij de opvulling niet onzichtbaar en verre van onvoelbaar konden aanbrengen was ook geen probleem, want dat was de generaties aan bewoners voor ons ook bij lange na niet gelukt.
1 december 2025 – voor de grote verbouwing, die hopelijk in 2026 van start gaat, moet de garage leeg gemaakt worden. Zelfs de “meubels” op wielen moeten eruit. Hier zijn we de afgelopen dagen/weken mee bezig geweest en vandaag was het zover; de garage is zo goed als leeg, waarschijnlijk voor het eerst in bijna 250 jaar.
Hier hadden we niet echt op gerekend, maar het is een mooie gelegenheid om na te denken over de inrichting van de garage als alles weer terug kan.
8 december 2025 – in het huidige verbouwplan, gaan de dwarsbalken. De grote balk waar ze op liggen, blijft wel. Op 1 van die dwarsbalken zat een oude lamp en die moest er af. Het is een spatwaterdichte veiligheidslamp, met een ouderwetse geelgekleurde gloeilamp en een rond glas eromheen. De porseleinen en bakelieten onderdelen zien er op een afgebroken puntje na, nog goed en bruikbaar uit.
Wat er minder goed uitzag is de bedrading ernaartoe. Dit wisten we al en daarom werd de lamp niet gebruikt. De aansluiting op het lichtnet zit in de gang en was eenvoudig af te koppelen. De isolatie van de aders is wat bros geworden en de losse mantel van rubber met een dun metaallaagje eroverheen was nog in redelijke staat, maar zal desondanks niet hergebruikt worden.
Tijdens het ontkoppelen van de oude garagelamp is ook het “dak” van de put schoon gemaakt. Naast een centimeters dikke laag stof, lagen hier ook nog wat ijzeren dingen, andere spullen en rommel. Het “dak” lijkt te bestaan uit houten balken met daaroverheen leem.
2 december 2025 – het unieke feit van de lege garage hebben we goed vastgelegd, door van elke wand een foto te maken:
2026
27 april 2026 – de huidige vloer is erg scheef (minstens 10 cm hoogteverschil) en ongelijk en omdat de garage nu zo goed als leeg is (iets wat waarschijnlijk nooit meer gebeurt), willen we daar nu iets aan doen. Het lijkt vooralsnog niet nodig te zijn, om de hele oude vloer eruit te halen, hopelijk is het genoeg als er hier en daar een stuk uitgehaald wordt. Daarna hier en daar wat nieuw beton, met over de hele vloer een afwerk- tevens egalisatielaag.
27 mei 2026 – de leisteenmuren gaan we herstellen met traskalkmortel; dit is een wat milieuvriendelijker alternatief voor cementmortel. Het is dampopen en ademt, waardoor het beter te gebruiken is in de buurt van hout. Door de toevoeging van tras (= gemalen vulkanisch gesteende) wordt de kalkmortel waterdichter, elastischer (dus minder scheuren) en je hebt minder last van optrekkend vocht.
Dit herstellen omdat niet alleen de beschadigingen die ontstaan zijn bij het maken van de betonkolom, het ringanker en de oplegpunten, maar ook een scheur in de hoek, die er al zat toen we het pand kochten. De loszittende stenen en stuuksel zijn er grotendeels uit en nieuwe stenen met traskalkmortel kunnen erin.
De inpandige waterput zit deels in de gang en deels in de garage. Het “putdak” in de garage lijkt uit leem te bestaan en om een einde te maken aan de eindeloze stofzooi, gaan we het leem behandelen met leemfixeer. Hiervoor moet het losse leem en het stof eraf.
Toen we hieraan begonnen, bedachten we, dat bij het maken van het voorste gat voor de grote balk, het leek alsof er een boog van verticale leistenen boven de put zat. Het zou wel leuk zijn, om die stenen zichtbaar te maken en we zijn begonnen met het weghakken van de kalkstuc en leemstuc.
De losse 4-delige garagedeur staat erg onhandig in de deuropening, met allerlei schroefstempels, planken en platen OSB er tegenaan. De eerste 2 delen zitten nu beter vast in de deuropening en morgen de andere 2. Het is maar tijdelijk, want als de nieuwe garagevloer erin zit en de bekisting van het ringanker is eruit, dan moeten ze weer aangepast worden.
De garagedeuren staan tijdelijk weer op hun plaats.
29 mei 2026 – de afgelopen maanden is er meer gesloopt dan opgebouwd, maar vandaag was het gelukkig anders. In de garage zijn muren hersteld met de traskalkmortel, met name de grote scheur in de hoek. De meeste gaten worden hersteld met leistenen, behalve tussen het garageraam en de nieuwe betonkolom.
Aan de buitenkant vullen we dat op met zogenaamde Bimssteinen en kalkzandstenen. Beide steensoorten zijn niet waterdicht, maar omdat dat deel van de buitengevel gestuukt wordt, is dat geen probleem.
30 mei 2026 – de scheur in de hoek van de garage is minder zichtbaar nadat er een emmer cementmortel en stukken leisteen ingestopt zijn. Het is lichte goed isolerende mortel, waar relatief veel water bij moet en die we nog niet eerder gebruikt hebben.
De volgende keer gebruiken we weer traskalkmortel, omdat dit qua uiterlijk veel beter bij de oude garagemuur past. Voordelen van cementmortel boven kalkmortel, zoals stevigheid en waterdichtheid, spelen hier geen doorslaggevende rol.
Als we de garagevloer gaan vervangen, dan moet de garage echt helemaal leeg zijn. Om te beginnen hebben we de oude vloerplanken een verdieping hoger gelegd, want daar moeten ze t.z.t. toch heen om opnieuw gelegd te worden.
De nieuwe vloer boven de garage (= de vloer van keuken2) wordt zo gemaakt, dat de oude eiken balken in het zicht blijven. Ze moeten er – als dat mogelijk is – wel wat beter uitzien dan nu en de vraag is, of dat kan. Vandaag hebben we wat gebeiteld en geschuurd aan een van de slechtste balken en dit is een karweitje wat wel even gaat duren.
3 juni 2026 – in de garage stonden een aantal kalkmortelkarweitjes op het programma. Al eerste de voormalige scheur in de hoek. De scheur was al aardig gedicht met stenen en cementmortel en is nu afgewerkt en gevoegd met kalkmortel. Als de buitenkant van de muur gedaan wordt, kunnen we nog kijken of de scheur ook vanaf de achterkant dicht(er) gemaakt kan worden.
5 juni 2026 – omdat de steiger er toch stond, hebben we de stenen van de pas ontdekte boog wat zichtbaarder gemaakt, door de leem- en kalkstuc die erop zat weg te hakken. Voor een nog betere zichtbaarheid zijn de stenen in de lijnolie gezet. Het is jammer dat een aantal stenen aan de linkerkant plaats moest maken voor een betonplaat.
Het “dakje” van de waterput in de garage is al diverse keren schoongemaakt en nu hopelijk voor de laatste keer. Als we niets doen blijft het altijd een stofnest en we gaan kijken of een behandeling met leemfixeer een oplossing is.
6 juni 2026 – gewerkt aan het garageraam; het lijkt beter te zijn dan we gedacht hadden.
Bij het maken van de betonkolom zijn er de nodige stenen uit de muur gekomen en de hierdoor ontstane gaten worden gedicht. Dat betekent dus passende stenen zoeken in de hopen in de tuin. Bij een baksteenmuur zou dit heel wat makkelijker zijn gegaan.
9 – 11 juni 2026 – gewerkt aan het garageraam; de lateibalken zijn af en zitten erin.
18 juni 2026 – helemaal ontstoffen gaat niet, maar toen het meeste stof weg was en de juist stenen gevonden waren, kon het dichtmetselen van de gaten naast de betonkolom beginnen. Aan de binnenkant van de garage zitten nu stenen tot aan de vensterbank. Aan de binnen- en buitenkant moet het er fatsoenlijk uitzien en er tussenin wordt het opgevuld met stenen en mortel. Het is een mortelvretend werk, want in dit eerste stukje zit al ruim 10 kilo traskalkmortel.
Omdat de oude garagevloer er t.z.t. uit gaat, is vandaag de nodige zooi uit de garage gehaald en is er bij de afvoer een stukje betonvloer weggehakt. Voor de zekerheid met de hand, want het is onbekend, waar er afvoerleidingen lopen en daar willen we niet doorheen hakken.
Het buitenraam van de garage is een stapje verder; het is geïmpregneerd om het beter te beschermen tegen aantasting door knagers en schimmel. Het binnenraam(pje) is verder geschuurd en als dat gedaan is, dan moet er hier en daar nieuw stopverf in.
Het laatste deel van de werkdag stond er weer schuren op het programma, De balken boven de garage zijn weer wat schoner, maar er zijn nog wat uurtjes nodig om het af te maken.
De foto’s die we gemaakt hebben staan hier en daar staan ook foto’s die te maken hebben met de gebroken balken.
