Het zoldertje

De zolder van het oudste deel van het huis noemen we ook wel ‘het hok van T’, refererend aan de voornaam van de kleinzoon van de laatste bewoonsters, die hier -oordelend aan het aantal lege drankflessen die we gevonden hebben- een soort lokale versie van de Nederlandse ‘zuipkeet’ had samen met z’n vrienden.

24 juli 2021 – het opruimen hebben we jaren voor ons uitgeschoven, omdat het een hele klus is om alle oude meubels eruit te halen en via trappen en luiken op de begane grond te krijgen. Omdat we nu voorbereidingen gaan treffen om aan de achtergevel van het oudste deel te gaan werken, moeten we het wel opruimen om bij de vakwerkwand te kunnen komen.

30 juli 2021 – vandaag zijn eindelijk begonnen met opruimen van het oude zoldertje. Een berg lege flessen, een als bank gebruikt bed, een vieze stoel, nachtkastjes en een heleboel onbruikbare rommel en troep lag er op de vloer, aangevuld met hout en zooi wat naar beneden gekomen is tijdens de reparatie van een stuk dak aan de voorkant. Kleine dingen gingen in 1 keer naar beneden, grote dingen hebben we eerst gesloopt.

We bekijken altijd alles voordat we het weggooien en dat hebben we nu ook gedaan. In een kist met rommel zat een klein papiertje en dat bleek een afrekening van het waterverbruik te zijn uit augustus 1938; bijna 83 jaar geleden.

Even later vonden we nog een boekje van een Krövse zangvereniging, met ledenlijst, uit 1951.

Morgen gaan we verder met het opruimen van het clubhuis en hopelijk is het dan af.

31 juli 2021 – wat we vandaag van plan waren, was het opruimen van het oude (clubhuis) zoldertje. Niet alleen om van de troep af te komen, maar ook om de slechte achtergevel van binnenuit te kunnen bekijken. Deze gevel was de afgelopen jaren verborgen achter een paar oude bedspiralen die als bank gebruikt werden.

Nadat we de resterende rommel weggehaald hadden, hebben we met de werkplaatsstofzuiger de vloer gedaan. Ooit hebben ze een ca. 5 cm dikke betonvloer over het leem gelegd. Of beter, ‘proberen te leggen’, want het is zo’n onregelmatige en slechte vloer, dat het bijna knap te noemen is, om het zo slecht te maken. Een mooi voorbeeld van ‘kundige onkunde’.

Om een bepaalde plaats was het beton zo slecht dat er bij het stofzuigen een gat ontstond waardoor het oorspronkelijke leemvloer zichtbaar werd.

2022, 2023 & 2024

We zijn hier niet mee bezig geweest.

2025

21 juli 2025 – op de vloer van dit oudste zoldertje, boven de slaapkamer en de lagedeurkamer, ligt een zeer ongelijke cementdekvloer. Deze is meer dan een eeuw geleden op de balken – met leem ertussen – gelegd, om de ruimte te gebruiken voor opslag van hooi en/of stro.

Echt handig is dit nu niet meer en het is een hoop extra gewicht; uitgaande van 4 tot 5 cm dikte, weegt de vloer zo’n 80 tot 100 kg per vierkante meter. In totaal is dit ongeveer 2.000 tot 2.500 kilo. We gaan dit eruit halen en als test hebben er met de hand een halve m2 uitgehakt. Dit ging, maar morgen gaan we proberen om er grotere stukken uit te halen met een haakse slijper.

22 juli 2025 – vorig jaar kreeg het oude zoldertje de bestemming ‘museumdepot’ en dus werden alle oude spullen die we wilden bewaren daar opgeslagen. Sinds kort weten we, dat er hier meer bouwactiviteiten plaatsvinden dan we hadden gedacht en bovendien moet de cementvloer eruit.

Dit betekent, dat de ‘museumstukken’ elders gestald moeten worden. Vandaag hebben we er het e.e.a. uitgehaald en gaan nog een keer goed bekijken wat we houden en wegdoen. De spullen die we houden worden schoongemaakt en de houten delen worden om te beginnen geïmpregneerd. De eerste objecten die door de keuring zijn gekomen, zijn een oude stoel en een oude slee.

Voor het verouderen van hout met azijn en staalwol, moet de staalwol meerdere dagen in de azijn geweekt worden. Het weekt nu 1 dag en er is geen verschil te zien; morgen weer proberen.

Het doorslijpen van de cementvloer gaat op zich beter dan het slaan met hamer en beitel. Het nadeel is echter, dat er ondanks de stofafzuiging behoorlijke stofwolken ontstaan. Het meest tijdrovend is nu het afvoeren van het cement naar de berg in de tuin, want het oude zoldertje is de verst verwijderde ruimte in het pand t.o.v. de puinberg in de achtertuin.

Toen we het stuk voor vandaag gedaan hadden, hebben we als alternatief nog wat geprobeerd met een koevoet en dat ging eigenlijk het beste! De koevoet is er vrij eenvoudig onder te slaan en bij het wrikken bleek het leem steviger dan het cement, waardoor het cement in stukken breekt. Dit zonder de stofwolken en herrie bij het doorslijpen. Naar schatting is er nu zo’n 3,5 m2 (van de ca. 24) uitgehaald en afgevoerd.

23 juli 2025 – het museumdepot op het oude zoldertje is de nieuwste bouwplaats in het pand. Vandaag zijn weer de nodige meters gemaakt en de nodige kilo’s cement naar de tuin verplaatst. Het (gecorrigeerde) oppervlak wat cementvrij gemaakt moet worden is 25 m2, waarvan we er nu ca. 8,5 hebben gedaan.

De bovenkant van de vloerbalken is niet te zien, want daarop ligt zo’n 8 tot 10 cm leem. Stroleem weegt gemiddeld zo’n 1.400 kg/m3 en dan zou er een dikke 3.000 kilo leem op de balken liggen, met mogelijk ook nog het nodige ertussen. Geen wonder dat die balken zo dik zijn en zo dicht op elkaar zitten.

24 juli 2025 – de cementdekvloer van het oude zoldertje is weer een paar honderd kilo kleiner / lichter. De gedane vierkante meters gaan richting de 12 en de 50%-grens (=12,5) komt in zicht.

25 juli 2025 – er is nu zo’n 15 m2 gedaan (van de 25) en we zijn dus ruim over de helft.

28 juli 2025 – vandaag is een gewone werkdag en dus stond het slopen van de cementvloer van het oude zoldertje weer op het programma. Er zijn wat vierkante meters “verhuisd” naar de tuin we moeten ongeveer nog 6 (van de 25) vierkant meter.

6 augustus 2025 – tussen de karweitjes door werden de nodige emmers cement van het zoldertje naar de tuin vervoerd. Niet zoveel als de bedoeling was, mede doordat er eerst opgeruimd moest worden, maar er is toch weer ruim 1 m2 gedaan, nog iets minder dan 4 te gaan.

7 augustus 2025 – het dagelijkse cementruimen stond ook op het programma en we hebben er ca. 200 kg afgehaald. Het resterende oppervlak wordt steeds kleiner en er moet eerst een ladekast weggehaald worden voor we verder kunnen.

8 augustus 2025 – de voorlopig laatste emmers cementvloer hebben we van het oude zoldertje afgehaald en ook alle (museum) spullen zijn weg. Er ligt nog een klein stukje vloer bij de toegang en dat blijft nog even liggen, omdat daar een opstap/tree is en anders het leem kapotgelopen wordt.

2 december 2025 – ook nog een foto van een stuk van de vloerconstructie van het oude zoldertje, op de grens met de zolder van het later aangebouwde deel.

8 december 2025 – bij het weg halen van de cementdekvloer zijn een deel van de minder mooie spullen her en der neergezet. Nu zijn ze verplaatst, zodat ze niet/minder in de weg staan.

Onderaan tussen de sporen van het oude zoldertje zit hier en daar nog leem; niet over de hele hoogte, maar alleen de onderste ca. 50 cm. Hier zitten geen leemwikkels, maar houtjes met aan weerszijde leem met stro. Dit moet er ook af, zodat de sporen verstevigd makkelijker kunnen worden.

Tegen de sporen wordt aan de binnenkant sowieso een balk van 10 bij 10 cm geschroefd over de hele lengte, maar bij sommige sporen moet ook een versteviging aan de kant van de dakplanken komen en/of bij de verbinding tussen de spoor en vloerbalk.

9 december 2025 – aan het eind van de dag op het oude zoldertje werken bij het licht van een bouwlampje, bleek gister niet optimaal en dus zijn we vanochtend meteen verder gegaan. De rest van de leemstukken is eruit, behalve die naast de bedenkelijke (= ontbrekende) verbinding tussen spoor en balk. Daar blijft het voorlopig zitten.

De emmers met stroleem zijn gebruikt om een kuil in de boventuin te dichten, de eiken latjes gaan waarschijnlijk de kachel in en de handgesmede spijkers bewaren we, want die kunnen ooit nog wel van pas komen.