Mei / juni 2026 – voor de grote verbouwing moest de garage helemaal leeg gemaakt worden. Achteraf was dit misschien niet helemaal nodig, maar een lege garage werkt wel makkelijk bij het neerzetten van steigers en ladders.
De vloer is erg ongelijk en verre van vlak, waardoor het lastig is om machine waterpas te zetten of de te verplaatsen. Hetzelfde geldt voor het houtrek en de werkbank die we verrijdbaar hebben gemaakt.
De garage nog een keer helemaal leeg maken gaan we niet doen en dus hebben we besloten om de garagevloer te vernieuwen. De oude gaat eruit en dan komt er een nieuwe in Eerst 10 cm split voor de drainage, dan een laag folie en daarop 15 cm gewapend beton.
24 juni 2026 – voor de stevigheid en als een soort vorstrand, komt er in de deuropening van de garagedeuren een betonbalk in de grond. Deze moet gemaakt worden voordat de vloer er overheen komt. Dat komt goed uit, want dan kan het restant beton erin, wat over is van het ringanker.
De strook betonvloer is er nagenoeg uit; nu nog even uitgraven tot het 60 tot 70 cm diep is. Door de hoeveelheid stenen in de grond ging dat wat lastiger en we kwamen tot 40 cm.
25 juni 2026 – het uitdiepen van de sleuf voor de betonbalk bij de garagedeuren, viel tegen. Er zaten veel stenen in de grond en de redelijk vochtige leem onder het beton was hard en taai. Vooral het laatste stuk ging lastig, doordat de sleuf maar 25 cm breed is en minstens 70 cm diep moest worden.
De hoeveelheid puin en leem die eruit kwam, was meer dan verwacht en de berg in de garage groeide behoorlijk. Als er al zoveel zooi uit een sleuf(je) voor een betonbalk komt, hoe groot wordt de berg dan wel niet als de hele garagevloer eruit gaat en er ook nog 10 cm leem wordt afgegraven?
26 juni 2026 – hoewel het misschien niet nodig is, omdat er een 15 cm dikke vloer van gewapend beton op komt, gaan we toch wat wapening doen in de betonbalk. Er was nog wat over van het ringanker en hiervan hebben we zelf een korf-achtig iets van gemaakt.
Het betonijzer is 1 cm dik en niet makkelijk te buigen en als het dan lukt, dan is de bocht elke keer anders. Om makkelijker meer kracht te kunnen zetten en de bocht (radius) beter te kunnen bepalen, hebben we het ijzer gebogen met een stuk waterleidingpijp.
Dat ging goed en we konden beginnen met de betonbalk.
Als eerste ging er een laag worteldoek in; die komt onder de drainagelaag en moet voorkomen dat het drainagekiezels in het leem gedrukt wordt door het gewicht van het beton. Als de kiezels in het leem zitten, dan is er geen drainage meer.
Lavasplit hadden we niet, maar wel allerlei steenachtige materialen. We hebben 1 emmer vol van de puinberg in de tuin gehaald, maar dit was niet ideaal.
De betonvloer in de garage bestaat voor een deel uit zogenaamd Moselbeton. Dit is eigenlijk niet meer dan een ca. 10 cm dikke laag kiezels uit de Mosel, met wat cement erover om het wat vlakker te maken. Zo’n vloer is niet erg stevig en is makkelijk met de hand te slopen, zelfs met een timmermanshamer.
Door de vloer te slopen en de kiezels in de sleuf te gooien, kregen we een drainagelaag en ging er een stuk vloer uit. Op de kiezels kwam folie, die moet voorkomen dat het beton aan de onderkant te snel droogt en optrekkend vocht moet tegenhouden.
Na de folie kon het betonstorten beginnen. Gelukkig hoefde de sleuf niet helemaal gevuld te worden, omdat er nog een vloer van 15 cm op moest, maar toch ging er nog ca. 350 liter (ca. 850 kilo) beton in. Het was wat meer dan gepland, omdat er door de warmte en het slappe beton een paar “instortingen” in de sleuf ontstaan waren. Achteraf gezien hadden we een bekisting van OSB moeten maken.
Het beton moesten we handmatig maken met een handmixer en dan net op een van de warmste dagen van het jaar. Het duurde – zoals wel vaker – veel langer dan verwacht en pas tegen tien uur (’s avonds) zat het beton erin.
27 juni 2026 – tegen het te snel drogen van de bovenkant van het beton, is de betonbalk afgedekt met plastic en stukken isolatie. We hebben eronder gekeken; het ziet er goed uit. We laten het de komende dagen rustig verder uitharden met de afdekking erop.
4 juli 2026 – het grootste deel van de dag werd besteed aan het verder uitgraven van de onbekende stenen afvoerleiding. Om dit te kunnen doen en om het puin kwijt te kunnen, werd de betonvloer verder gesloopt. Dit om voorkomen, dat er puin en leem komt te liggen op een stuk vloer wat er nog uit moet.
5 juli 2026 – in de resterende werktijd is nog een stukje betonvloer van de garage gesloopt en is er nagedacht over de aanpassing van de afvoer.
27 juli 2026 – om een nieuwe garagevloer te kunnen maken, moet de garage helemaal leeg zijn en dat betekende heen en weer lopen met schroefstempels, hout, gereedschap en andere zooi. Helemaal leeg is het nog niet, maar er kon wel weer een paar vierkante meter betonvloer rondom de afvoer uitgehakt worden.
28 juli 2026 – van de garagevloer zijn de nodige vierkante meters gesloopt en alle afvoerleidingen zijn nu zichtbaar en uitgegraven. We kunnen nu gaan kijken hoe de nieuwe afvoeren en de mantelbuis van de waterleiding moeten gaan lopen.
30 juli 2026 – ca. 1 meter voor het eind van de geul voor de waterleiding, lag er een steen op de route van de leiding. Niet zomaar een steen, maar een enorm grote, waar zelfs met een flinke koevoet geen beweging in te krijgen was.
Er zat niets anders op, dan de steen rondom uit te graven en toen bleek, dat het geen enkele zware multikiloknaller was, maar een soort van muurtje of fundatie van op elkaar liggende platte leistenen. Die zijn er nu uit, maar de rest van de geul moet wachten tot morgen.
5 augustus 2026 – na het dichtgooien, was er meer ruimte voor betonpuin en die werd vrij snel ingenomen door puin van het stukje vloer voor het garageraam. Hier komen de bokken met steigerplanken te staan, zodat er makkelijker aan het metselwerk rondom het raam gewerkt kan worden.
8 augustus 2026 – tussendoor is het laserlijneilandje in de garage gesloopt. Het is geen groot stuk wat eruit is, maar optisch is het een behoorlijk verschil. Ca. driekwart van de vloer is er nu uit.
13 augustus 2026 – er is het nodige van de betonvloer gesloopt en op de puinbergen gegooid. Het was de bedoeling om ook het gat in de gang dicht(er) te gooien, maar hier moest eerst bronnenschuim rondom de nieuwe afvoer en in de oude afvoer komen. Dit Brunnenschaum is hier speciaal voor; het is waterdichte schuim, die bedoeld is om leidingdoorvoeren af te dichten. Morgen dus verder.
De eerste 2 treden van de trap van de garage naar de voormalige koeienstal, zijn hergebruikte stukken van een oeroud zandsteen kozijn. De onderste/eerste ligt op de betonnen vloer en de tweede ligt aan weerszijde op een paar bakstenen. Die treden moeten dus weg als eronder de betonvloer vernieuwd wordt.
De bovenste tree is ca. 170 cm lang, 29 cm breed en 18 cm hoog en weegt ca. 180 kilo. Niet een tree die je effe verplaatst. De vraag was ook, waar leg je ze neer, als de hele garagevloer eruit moet?
We besloten de treden in de koeienstal te leggen, die ca. een meter hoger ligt dan de garage. Het idee was om de trede op een steigerplank te leggen en dan naar boven te schuiven. Om te voorkomen dat de steigerplank ging schuiven, werd die tegengehouden door een schroefstempel.
Helaas, dat lukte niet; de trede was te zwaar om omhoog te schuiven en/of de steigerplank was te stroef. Dan maar op de oud-Egyptische(?) manier, door de trede te rollen over een stuk waterleidingbuis. Dat ging, maar de trede ging de verkeerde kant op en gleed verder naar beneden.
Dus. opnieuw van onderaf aan beginnen; telkens de trede een stukje opschuiven en snel een blok hout ertussen leggen, om de balk tegen te houden. Het geheel werd tegengehouden door 2 lijmklemmen op de steigerplank.
Dat ging vrij goed en de trede ging naar boven, totdat hij op een hondje gelegd kon worden. Daarna een 2
e hondje en hij kon naar z’n plaats gereden worden en “uitgeladen” worden. Morgen de 2
e trede.
14 augustus 2026 – de 2
e traptrede stond op het programma, ook die moest van de garage omhoog naar de koeienstal en ook die was zwaar. Met de kennis van gisteren ging het echter verbazend soepel en 26 minuten na het “startsignaal” lag de trede in de koeienstal, bovenop de eerste.
Daarna dachten we ‘even’ het stuk betonvloer onder de weggehaalde trap weg te hakken, maar dat viel tegen. Iets wat we hier ‘even’ denken te doen, valt vaak tegen en dat was nu ook; het beton was hard en 22 cm dik. Het hardste en dikste beton van de hele garage.
Nog een klein stukje bij de garagedeuren, dan is het beton eruit en kan het leem afgegraven worden tot op de juiste diepte.
15 augustus 2026 – het weghalen van het laatste stukje betonvloer stond vandaag op het programma. Maar, op die 2 kleine stukjes vloer stonden 2 schroefstempels, met daarop een stalen IPE-balk van bijna 4 meter lang en ca. 60 kilo. Gelukkig was de vloer van keuken2 nog niet dichtgemaakt, zodat er weer 2 kettingtakels opgehangen konden worden. Daarna ging het laten zakken van de balk simpel en kunnen we verder.
Deze constructie was jaren geleden gemaakt, omdat er op zolder een vloerbalk bijna gebroken is. Misschien zetten we voor de zekerheid 1 schroefstempel terug.
Nu de stempels weg waren, konden de laatste stukken betonvloer weggehaald worden en het duurde niet lang voordat die ook op de puinbergen lagen. De betonvloer is er helemaal uit, maar moet nog wel afgevoerd worden en ook moet er nog leem afgegraven worden.
17 augustus 2026 – het puin van de garagevloer moet worden afgevoerd en het bleek een heel gedoe te zijn, om een geschikte puincontainer te vinden. Uiteindelijk is het gelukt en overmorgen kunnen we gaan kruien, als het goed is.
18 augustus 2026 – de gisteren bestelde puincontainer, die morgenmiddag zou komen, komt niet. Het containerbedrijf kan het puin tijdelijk niet kwijt en dus komt de container maandag.
24 augustus 2026 – ’s middags werd de container gebracht en kon het ruimen van het puin van de garagevloer beginnen. De container is 7 m
3 en de grootste die ze hadden voor betonpuin, maar al snel lijkt het, of niet alles erin kan. De kleine puinberg in de garage is weg en de grote is vanaf morgen aan de beurt.
25 augustus 2026 – bij het puinruimen storten we ons op de grote berg, die gelukkig weer iets kleiner geworden is. De container is al aardig vol. Morgen gaat de klep omhoog en moeten we het puin uit de kruiwagen scheppen. Bij het bestellen hadden we niet aangegeven hoe de container moest komen te staan en nu staat hij (natuurlijk) verkeerdom. Een lesje voor de volgende keer.
26 augustus 2026 – vandaag was het een echte puinruimdag en na een dag heen en weer rijden met een volle heen en lege kruiwagen terug, was het puin uit de garage en de container zo goed als vol. Er is 7 m3 betonpuin verplaatst, met een gewicht van ruim 10.000 kilo. Het kleine bergje wat nog in de garage ligt, is leem, wat apart afgevoerd moet worden.
28 augustus 2026 – in contacten met containerbedrijven, zijn we erachter gekomen, dat er hier erg goed gelet wordt, op wat je erin doet. Iets teveel vervuiling betekent meteen, dat de container in een veel duurdere categorie valt. Dat prijsverschil kan oplopen tot ver boven de 2.000 euro.
Wij hebben daar onvoldoende op gelet en soms is het niet te voorkomen. Als je een betonvloer sloopt, die op leem ligt, dan blijven er restjes beton op het leem liggen. Dat mag dus niet. Om steen/beton en leem beter te scheiden, hebben we een “goudzeef’ gemaakt, van wat spul wat we nog hadden liggen. Voor Klondike zou die veel te grof geweest zijn, maar hier is prima bruikbaar (hopen we).
29 augustus 2026 – dat het beton uit de garage is, betekent niet meteen dat de nieuwe vloer erin kan. De nieuwe vloer plus het drainagesplit eronder wordt 25 cm dik en dus moet er leem afgegraven worden tot de juiste diepte. Er waren al stukken gedaan en nu de rest. De bovenlaag gaat door de goudzeef en die werkt prima!
Al snel bleek, dat dit karwei toegevoegd kan worden aan de lijst met dingen die je niet “even” doet. In het stuk(je) wat we afgegraven hebben, zaten namelijk nogal wat leistenen verstopt. “Gelukkig” stond de container er nog en konden we de 4 emmers stenen daarin kiepen.
30 augustus 2026 – omdat het meer werk is dan verwacht, zijn we verdergegaan met het leem afgraven in de garage. Het zijn voornamelijk kiezel, keien en betonresten, maar onder het leem zitten de nodige – soms flink – leistenen.
31 augustus 2026 – In de garage staat leemafgraven en ontstenen nog steeds op het programma. Er werden weer de nodige emmers met stenen geoogst, die nog in de container konden en het aantal afgegraven vierkante meters groeit gelukkig ook.
Toen de hoek, waar de raamsteiger stond, aan de beurt was, werd het afgraven veel lastiger, doordat de grond daar keihard was. Geen leem, maar een erg stevig cementachtig gruis. Zo stevig, dat de sloophamer nodig was. Mogelijk hebben ze eeuwen geleden, tijdens de bouw, op deze plek de kalkmortel gemaakt.
Het leem wat afgegraven moet worden, is aanzienlijk meer dan gedacht. De eerste schatting was 2 tot 3 m3, maar daar zitten we nu al ruim boven.
1 september 2026 – rond het middaguur was het “feest”, want eindelijk werd de container opgehaald, 5 dagen later dan de eerste toezegging. Nu moet er een nieuwe container komen voor het leem, maar dat gaat wel via een ander bedrijf. Als het volgens plan gaat, komt de container voor het leem morgen.
Gelukkig bleef het lastige leem beperkt tot de hoek die we gisteren gedaan hadden en ging het vervolg makkelijker. Aan het eind van de werkdag was het leem afgegraven tot de juiste hoogte, of diepte en lagen de 2 leembergen startklaar voor morgen.
1 september 2026 – de nieuwe container was er op tijd en het kruien vanaf de garage kon beginnen. De goede voorbereiding wierp z’n vruchten af, want voor de koffie zat de kleine berg in de container. De grote berg ging er vandaag ook in en daarmee is al het leem uit de garage.
4 september 2026 – de betonman kwam op bezoek, om te kijken hoe het stond met de voorbereidingen voor de nieuwe betonvloer in de garage. In plaats van wapeningsmatten, wordt er staalvezelbeton gebruikt, wat behoorlijk wat tijd bespaard.
In de deuropening moet nog wat beton weggehaald worden en 2 rijtjes straatsteentjes. Daarna komt er een plank in als bekisting. Van de deuren moet een stukje af, omdat de nieuwe vloer wat hoger wordt.
9 september 2026 – de garagevloer wordt klaargemaakt voor het drainagesplit. Als eerste zijn er 2 leidingen van 40 mm ingegraven in het leem. Hierin hebben we meteen de elektriciteitskabels gedaan, die lopen naar de 2 plekken waar er sowieso stopcontacten nodig zijn. We hebben gekozen voor grondkabels van 3x 2,5mm2, genoeg voor een apparaat van ca. 3.500W (die we niet hebben).
Als er op meer plekken stroom nodig is, dan kan dat t.z.t. in het plafond verwerkt worden. Het voordeel om het via de vloer te doen is, dat de elektriciteit afgewerkt kan worden, voordat er aan het plafond gewerkt wordt, of tijdens het werk aan het plafond.
De aansluitingen waar het water de garage binnenkomt en waar het eruit gaat, zitten op een zodanige hoogte, dat ze in de nieuwe betonvloer uitkomen. Omdat we geen kunststof koppelingen in het beton willen, gaan we daar een verlaagde betonvloer maken. Hierop komt dan de nieuwe betonvloer met een uitsparing, zodat er een soort bakje ontstaat.
10 september 2026 – van een oude strook OSB-plaat van de bekisting van het ringanker, is de bekisting voor de garagevloer gemaakt. Om plaats te maken moest er een rijtje straatstenen uit, maar die leggen we later weer terug.
11 september 2026 – de bekisting van het beton om de leidingen kon eraf en zag er goed genoeg uit. Op dit beton komt een 2e bekisting voor een uitsparing in de definitieve betonvloer, zodat de koppelingen van de waterleiding bereikbaar blijven.
In het bedenken en maken van deze kleine bekistingen ging meer tijd zitten dan verwacht, omdat de plankjes eruit moeten kunnen als het beton hard is. Uiteindelijk is het gelukt (denken we) en hopelijk zitten ze stevig genoeg als het beton eromheen gestort wordt.
Het laatste karweitje van de dag was het gereedschap en materialen uit de garage halen. Die is nu zo goed als leeg, alleen de kruiwagen staat er nog.
18 september 2026 – het begin van de opbouw van de garagevloer staat vandaag op het programma. Als eerste komt er een laag drainagevlies op het leem. Dit is een vrij sterke waterdoorlatende kunststof doek, die ook wel geotextiel of wegendoek wordt genoemd en die bedoeld is om grondlagen van elkaar te scheiden; in dit geval het leem en de laag split. Voorkomen moet worden, dat het split – door het beton – in het leem gedrukt wordt, waardoor het drainage-effect weg is.
Er was blijkbaar een misverstand over de laagdikte van het basaltsplit, want de hoeveelheid die ze bij zich hadden was voor een laag van 5 tot 6 cm en niet voor de afgesproken 10 cm. Meer kom er qua gewicht niet in de auto en nog een keer heen en weer rijden zou duurder worden dan wat extra beton.
Dus, wordt de vloer 20 cm dik in plaats van 15 cm.
Het verdelen van het split over de vloer ging vrij snel en met een kruislijnlaser werd gecheckt of de laag overal ongeveer even dik was. Mechanisch aantrillen of verdichten is niet nodig, omdat dat de drainagewerking verminderd.
Op het split kwam een laag stevige PE-folie, die 2 functies heeft. De blijvende functie is het tegenhouden van optrekkend vocht vanuit de grond. De tijdelijke functie is, het voorkomen dat het water te snel uit het verse beton loopt, wat het uitharden kan verstoren.
20 september 2026 – gisteren herinnerden we ons opeens, dat er gesproken was over het al dan niet tegen de muren leggen van de betonvloer. Beter is, om een rand van stevige waterdichte folie onder op de muur te zetten, zodat het beton niet tegen de muur zit.
Dit was niet gebeurd en dus hebben we dat vandaag gedaan. Aan de onderkant zit de folie met tape aan de folie op de vloer en aan de bovenkant zit de rand vast met lange Schiefernagels, die tussen de leistenen gedrukt zijn.
21 september 2026 – voor de zekerheid hadden we alle 4 de delen van de garagedeuren er al uitgehaald, zodat de betonwagen de maximale ruimte voor de deuren had. Een paar minuten na de afgesproken tijd, kwam de betonwagen aanrijden. Na een kort overleg werd de wagen op de juiste plek voor de deur gezet.
Er hoefde geen rekening gehouden te worden met een wapening, want de vloer wordt gemaakt van staalvezelbeton. In plaats van traditionele wapeningsmatten, zitten er ontelbare kleine stukjes roestvaststaal door het beton heen.
Het storten op zich, was zo gebeurd. Een betonpomp was niet nodig, want de stortgoot was net lang genoeg. Het enige wat een beetje tegenzat waren de trilnaden. Eentje was niet 100%, waardoor de aardlekschakelaar goed getest werd.
Omdat er vrij dun beton besteld was, duurde het afreien niet lang. Omdat het een vloer in een garage van ca. 250 jaar oud is, gaan we de vloer t.z.t. alleen impregneren. Polijsten, vlinderen, of een andere gladmaakmethode doen we niet.
22 september 2026 – ook een dag na het storten van beton is het nog zinvol om er zeil overheen te leggen tegen het te snel drogen. Kijkend naar de temperatuur en geen zon die er direct op scheen, was het misschien niet nodig, maar we hadden plastic klaarliggen en dus ligt dat er nu op.
1 oktober 2026 – het zeil op de garagevloer heeft z’n werk gedaan en heeft voorkomen, dat het beton te snel zou drogen. Onder het zeil zat behoorlijk wat vocht/condens, wat nu kan verdampen, omdat we het zeil weggehaald hebben.
2 oktober 2026 – de minibekistingen om de gaten voor de leidingen die wat dieper lagen gingen er precies zo uit, als we bij het maken in gedachte hadden en het beton eromheen ziet er goed uit.
