ons avontuur

We wilden nog ‘iets geks’ doen in ons leven en dat werd een vakwerkhuis in Kröv, waar we sinds 2008 aan het werk zijn. Het pand bestaat uit 3 delen. Het oudste deel is uit '1600 en nog wat', dan een deel uit 1779 en tenslotte de "nieuwbouw" van ergens tussen 1779 en 1820. Onze werkvolgorde kan vreemd over komen; dit komt omdat we er ook in willen wonen en dus wordt er ook aandacht aan het “wooncomfort” besteed.

Archief

26 oktober 2020 ‘dakventilatie’

HIER ZIJN WE MEE BEZIG

25 oktober 2020 ‘regenwandeling & Federweißer‘

25 oktober 2020 – met 10 tot 18 graden leek het een redelijk mooie herfstdag te worden, maar toen we ’s middags gingen wandelen viel dat toch een beetje tegen. Het regende, weliswaar niet erg hard, maar genoeg om de leempaadjes waarover we liepen in een glijbaan te veranderen. De route die we in gedachte hadden stellen we uit tot een drogere dag. De foto’s die we gemaakt hebben komen nog wel een keer.

Voordat we zijn gaan wandelen, hebben we nog wat min of geluidloos werk gedaan. Zoals de meeste zondagen is dit het opruimen van de rommel van de afgelopen week en daarnaast hebben we de scherpe kanten van de puntkamerbalk afgevijld, zodat die daarna in de notenbeits gezet kon worden. Dit doen we om het Douglashout een wat meer eiken uiterlijk te geven, zodat het beter bij het oude vakwerk past.
De bovenrand van het vakwerkje wat op de linker muur komt kreeg een laagje Oxenblutrot en waarschijnlijk de laatste laag. De muur is daar vrij beschut door de muur van de buren en de overstek van het dak.

’s Avonds kwam de buurman een fles Federweißer brengen. Dit is verse druivensap wat nog aan het gisten is. Het begint als een alcoholarme (ca. 4%) limonade en in de tijd daarna loopt het alcoholpercentage op tot maximaal 11,5-13,5%. Tijdens het gisten komt er koolzuur vrij en daarom zit er een klein gaatje in de dop.

24 oktober 2020 ‘waar gehakt wordt …’

24 oktober 2020 – de temperatuur ligt vandaag ergens tussen de 12 en 19 graden en lag bij ons gelukkig boven het gemiddelde. Weer prima weer dus om in de tuin kastanjes te rapen.

Omdat er in het weekend geen dakdekkers komen hadden we weer vrij spel op de steiger. Dat kwam goed uit, want een vallende Schiefer had de afgelopen week een gat in de dakbedekking van een ander deel van het dak gemaakt. Net als bij een fietsband hebben we dit gat met een plakker dicht gemaakt.

De spleet in een vakwerkbalk die we deels dicht gemaakt hadden met hout en zaagsel kreeg een laagje Oxenblutrot en valt nu niet meer op.

Boven iets minder dan de helft van de puntkamer komt nog een vloertje. De balken zitten er al jaren in en we willen nu beginnen met de afwerking aan de onderkant, oftewel het plafond vanuit de puntkamer gezien.

De eerste optie was witgeverfde OSB-plaat. Omdat OSB platen een gladde en een minder gladde kant hebben, hebben we proefstukjes gezaagd om te kijken op welke kant de verf het beste houdt en of de gaatjes van de spijkers (van het spijkerpistool) niet teveel zichtbaar zouden blijven.

Toen we bezig waren met verven kregen we opeens een heel ander idee. Een plafond van houtjes uit de leemwikkels die her en der uit wanden en vloeren gekomen waren. Dit zijn onregelmatig gevormde stukjes eikenhout in diverse lengtes van ca. 45 tot 60 cm.

Het idee is om onder de dubbele soort van balken een dikke plank te zetten die aan beide kanten iets uitsteekt. Hierop leggen we dan de houtjes van de leemwikkels. Om te kijken hoe dit staat hebben we paar houtjes schoongemaakt met de roterende staalborstel, ze op lengte afgezaagd en tussen de balken op houtjes gelegd.

Het resultaat beviel zo goed, dat we dit gaan doen.

Eerst zou er in de hele puntkamer een tussenvloertje komen, maar later hebben we besloten om het boven ongeveer 2/5 van de kamer te doen, zodat we het vakwerk van de achtergevel beter kunnen zien. De tussenvloerbalken die niet meer nodig waren hebben we eraf gehaald en die gaan we nu gebruiken voor het leemwikkelplafond. We gaan ze “onzichtbaar” vastzetten zodat het de indruk geeft dat het vloertje op de balken ligt. De eerste van de 4 hebben we vandaag gezaagd, de rest volgt.

Er was nog wat tijd over en die hebben we onder andere gebruikt om nog een baan folie tegen het dak van de puntkamer aan te zetten.

Daarna zat er werkdag er op.

23 oktober 2020 ‘geen dakwerk’

23 oktober 2020 – dat de temperatuur een paar graden omlaag ging was niet zo erg. Wat vervelender was, was dat het regende. Dakdekkers werken in de regel niet als het regent, dat deden ze dus nu ook niet en ze waren al weer snel vertrokken. Toen het later op de dag droog was konden we op ons gemak de steiger op, om de dakkappelen van dichtbij te bekijken. Het is mooi om de rondingen in het Schieferdak naast en boven de dakkapel te bekijken, waarvan elke Schiefer met de hand op maat wordt gehakt.

Tussen de regenbuien door konden we in de tuin kastanjes rapen, want die vallen in dit jaargetijde altijd volop.

Binnen hebben we weer wat planken schoon gemaakt en meteen geïmpregneerd. Het vordert wel, maar we zijn nog niet op de helft. Er moeten dus nog veel planken gedaan worden, die daarna geïmpregneerd worden en dan op de balken vastgezet moeten worden.

In het vakwerkje wat boven het keukenraam komt zit een balk met een enorme scheur erin. Gezien de beschutte plek waar het vakwerk komt, is de kans dat er regenwater inloopt weliswaar niet zo groot, maar toch gaan we de scheur gedeeltelijk dicht maken. Hiervoor gebruiken we een mengsel van houtkrullen, zaagsel en lijm. 

 

 

 

22 oktober 2020 ‘4.129 dagen later’

22 oktober 2020 – het weer blijft mooi, want het wordt 15 tot 22 graden en dat kan slechter in deze tijd van het jaar. Prima weer voor een herfstwandeling en dat hebben we dus ook gedaan.

De dakdekkers hadden het stuk boven de rechtse dakkapel gedaan tot bovenaan. Het dak rondom die dakkapel is aardig af en het ziet er net zo mooi uit als we voor ogen hadden. Helemaal af is de dakkapel nog niet, want aan de voorkant, boven en onder het raam, komen ook nog Schiefers. Er was weinig ruimte om met z’n tweeën verder te werken, dus begonnen ze ook aan de achtergevel.

Op 3 juli 2009 stond er ook een steiger bij de achtergevel die wat met Schiefers te maken had. Toen moesten de Schiefers eraf vanwege de grote verbouwing (in eerste instantie meer ‘sloop’) die er aan zat te komen. Daarna volgde een periode van ruim 4.100 dagen met een Schiefer-loze achtergevel. Vandaag was dus een bijzonder dag, want de dakdekkers begonnen aan de achtergevel!

In principe willen we het pand qua uiterlijk zoveel mogelijk terug brengen in de oude staat, maar we hebben de achtergevel toch op een aantal punten aangepast. De dakoverstek is iets groter, waardoor de gevel beter beschermd wordt en het staat ook mooier. Ook worden onder de overstek de Schiefers in een iets ander patroon gelegd. De 2 raamloze gaten (vrij tochtig voor een slaapkamer) zijn vervangen door 4 ramen. Boven het vakwerk zit nu ook een overstek, die moet voorkomen (en dat ook doet) dat het hout nat wordt. De onderkant van het vakwerk steekt iets naar buiten en heeft jarenlang regen e.d. opgevangen. Dit heeft het hout hier en daar behoorlijk aangetast en dat wordt nu voorkomen.

Zelf hebben we ook nog wat gedaan; er zijn weer een aantal planken voor de aftimmering van de puntkamer schoongemaakt en geschuurd en de resten de houtvezel isolatieplaten hebben we op de buitenmuur van de terraskamer gelegd. Tussen de balken van de vloer erboven zit namelijk geen muur en je kijkt hier tegen het houten boeiboord aan wat aan de buitenkant zit. Dit isoleert niet en daarom gaan we de ruimtes tussen de balken opvullen met isolatiemateriaal, waaronder deze restjes houtvezelplaat. 

 

 

 

21 oktober 2020 ‘bijna warm’

21 oktober 2020 – de temperatuur piekt nog wat meer vandaag, want het plaatselijk 23 graden worden. Ideaal wandelweer en dat hebben we gedaan. Gewerkt werd er ook nog, de laatste onderdelen van het vakwerk op de linker muur werden Oxenblutrot gemaakt. Het lijkt nu net of de Zapfen er altijd op gezeten hebben.

In de puntkamer was de steenwolisolatie weer aan de beurt. Dit keer hebben we er eerst wat planken folie op gezet, zodat we de steenwol er achter kunnen schuiven. Dit bevalt goed, want het blijft beter zitten en dus gaan we de rest ook zo doen. Voordat we de planken erop zetten, moeten ze eerst schoongemaakt worden en omdat het sloophout is, is de kwaliteit zeer uiteenlopend. Ook de breedte en dikte lopen behoorlijk uiteen.

De dakdekkers zijn nu aan de rechterkant bij de nok aangekomen. Het stuk wat ze nog moeten doen wordt kleiner en vandaag of morgen beginnen ze aan de achtergevel.

 

20 oktober 2020 ‘Schuppen-Deckung’

20 oktober 2020 – geen temperatuurdip vandaag, maar een piek, want het kan 13 tot lokaal wel 20 graden worden. Ideaal weer om in de tuin te gaan opruimen en de grote aantallen kastanjes en bergen bladeren op de ruimen die elk jaar vallen. Het is wel handig dat we dit bij buren, tevens de boomeigenaren, kwijt kunnen. Jammer genoeg is een opgeruimde tuin van korte duur, maar duurt nog wel lang genoeg om een foto vanaf de steiger te maken.

Van het valwerkje boven het keukenraam hebben we wat onderdelen in de Halböl en Oxenblutrot gezet. Dit schiet aardig op, maar het zal wel volgend jaar worden voor we het op z’n plaats kunnen zetten.

De houtvezelisolatieplaten op de puntkamer zitten er bijna tot de nok op. Met het laatste stuk moeten we nog even wachten, want er moeten nog ventilatiegaten in het dak geboord worden. Aan de zonnecelkant van de vide komen dezelfde isolatieplaten. Hier kunnen we lastiger bij omdat er geen vloer ligt, maar vanaf de steiger die er nog staat voor het vakwerk hebben we het eerste stukje gedaan.

De dakdekkers zijn met z’n tweeën aan de rondingen aan de zijkant  (de wang) en de bovenkant van de linker dakkapel bezig. De rondingen worden gemaakt door relatieve kleine Schiefers zo over elkaar heen te leggen dat regenwater eraf loopt.

De boog die de Schiefer moet krijgen wordt in een standaard Schiefer gekrast, die dan op maat gehakt wordt. Af en toe wordt er gepast en indien nodig nog wat afgehakt. Het is 100% vakwerk handwerk, wat al vele eeuwen op dezelfde manier wordt gedaan.

De Schiefers hebben diverse maten (hoe kleiner, hoe meer er per vierkante meter nodig zijn) en worden in vaste patronen neergelegd (Deckung). Wij hebben gekozen voor een Schuppen-Deckung, een variant van de Altdeutschen-Deckung.

Deze daken zien er ouder en authentieker uit dan de modernere Universal-Deckung. De Schiefers vallen voor ca. 29% over elkaar heen, waardoor er zo’n 40-60 per vierkante meter nodig zijn, die veelal handmatig op maat gemaakt moeten worden. Logisch dus dat het een tijdje duurt.

19 oktober 2020 ‘half in isolatie‘

19 oktober 2020 – de nieuwe week begon niet echt warm met temperaturen tussen 8 en 15 graden. Gelukkig was het wel droog dus konden wij in de tuin werken en de dakdekkers op het dak.

Diverse delen, waaronder de nieuwe Zapfen, van het vakwerk boven het keukenraam kregen een laagje Halböl als ondergrond voor de lijnolieverf die er morgen op kan als de grondlaag droog is.

Op de puntkamer zijn we verder gegaan met de houtvezel isolatie. De dunne platen hebben we in de werkplaats gelegd en de dikke platen die we voorlopig nog niet nodig hebben worden als tafel voor hout wat we moeten verven gebruikt.

De linkerkant (wang) van de achterste dakkapel is nu ook zo goed als af, zodat de dakdekkers nu allebei aan de slag konden met het stuk dak rechts van een dakkapel. Dit gaat redelijk snel omdat er geen lastige randjes en rondingen zijn. Het dakdekken gaat van rechtsonder naar linksboven en ze komen rechts als redelijk dichtbij de nok.

18 oktober 2020 ‘een rustige herfstdag‘

18 oktober 2020 – de temperatuur is nagenoeg gelijk aan die van gisteren en omdat het niet regent en er weinig wind is, is het wel een aardige werkdag.

Het is een rustige dag, zonder dakdekgeklop en cirkelzagen. Het werk bestaat zoals op veel zondagen vooral uit opruimen. Hieronder valt ook het opruimen van de tuin, al is dit in deze tijd een momentopname die slechts duurt totdat de bladeren en kastanjes weer vallen.

Het echte werk bestond op deze zondag uit het impregneren van de bovenbalk en de verse Zapfen van de staanders van het keukenvakwerk.

Omdat het mooi was zijn we gaan wandelen richting Kinheim. Op de heenweg zijn we wat hoger op de heuvel gaan lopen en op de terugweg een stukje lager.

17 oktober 2020 ‘3x is scheepsrecht‘

17 oktober 2020 – de temperatuur deed er vandaag nog een graadje bij. 7 tot 14 graden is nog steeds niet veel, maar beter omhoog dan omlaag.

Het weer was mooi en droog genoeg om vanuit de raamopening van de dakkapel de binnenranden aan de buitenkant van de dakkapel de 2e laag Oxenblutrot te geven, weer een karweitje wat af is.

De sloophoutplanken die we gisteren schoongemaakt hebben, zijn vandaag geïmpregneerd. Ze kunnen nu uitdampen en dan zijn ze bruikbaar. Het beplanken van de puntkamer duurt langer dan verwacht, want in tegenstelling tot het sloophout voor het plafond van de koeienstal varieert de breedte van de planken van ca. 13 tot ruim 15 cm. We moeten dus constant planken zoeken van min of meer gelijke breedte.

Van de basis van het vakwerk boven het keukenraam hadden we de staanders, de onderbalk, de balkkopje en de onderste plank gemaakt. De enige die nog ontbrak was de bovenbalk en die hebben we vandaag smaller gemaakt en op de juiste lengte afgezaagd.

De Zapfen van de staanders van het vakwerk van de linker muur waren niet meer bruikbaar en de restanten hadden we er bij het schoonmaken afgezaagd. Hoewel we het vakwerk deels in elkaar gaan schroeven, besloten we toch nieuwe Zapfen te maken uit een stuk eikenhout wat over was van een drempel die we een paar jaar geleden gemaakt hebben.

We hadden nog een goede Zapf van een andere staander en die hebben we nagemaakt. Dat ging goed, totdat we hem onder de staander wilden schroeven (het ging te ver om hier een houtverbinding voor te maken), want toen scheurde die. Aan het breukvlak konden we zien dat er al langer een barst zat. Precies hetzelfde gebeurde met de volgende. Bij nummer 3 en 4 hebben we extra goed gekeken of er geen barsten in het hout zaten en die gingen goed.

Je ziet er weliswaar niets van, maar het is leuk om een keer gedaan te hebben en omdat we aan de achterkant echt vakwerk moeten herstellen is dit een mooie oefening.