ons avontuur

We wilden nog ‘iets geks’ doen in ons leven en dat werd een vakwerkhuis in Kröv, waar we sinds 2008 aan het werk zijn. Het pand bestaat uit 3 delen. Het oudste deel is uit '1600 en nog wat', dan een deel uit 1779 en tenslotte de "nieuwbouw" van ergens tussen 1779 en 1820. Onze werkvolgorde kan vreemd over komen; dit komt omdat we er ook in willen wonen en dus wordt er ook aandacht aan het “wooncomfort” besteed.

Archief

9 augustus 2020 ‘geen Spass auf der Gass‘

9 augustus 2020 – vandaag zou het plaatselijk 38 graden kunnen. Wel warm, maar geen record.

Normaal zou er nu ‘Spass auf der Gass’ zijn, een straatfeest met eten, drinken en muziek. Helaas gaat ook dit niet door vanwege de Corona.

Het is te warm om veel te doen en dus doen we vandaag weinig. Een beetje opruimen en daar blijft het dan bij.

Aan het eind van de middag betrok de lucht toen een regenwolk boven Kröv hing. Na een druppelend begin viel er toch het nodige uit. Goed voor de tuin, maar minder goed voor ons huis. Een deel van de regen kwam door het dak heen en benadrukte de noodzaak dat er dit jaar wat aan dat deel van het dak wordt gedaan.

8 augustus 2020 ‘hittegolfje‘

8 augustus 2020 – met temperaturen die kunnen oplopen tot 37 graden, wordt het vandaag de warmste dag van het jaar. Hiermee zijn we er nog niet, want morgen zou het 38 graden kunnen worden. Het nadeel van het lastig verwarmen van een huis met dikke stenen muren en vloeren die vrij diep in de grond liggen, is nu een voordeel.

Ondanks de vrij lange periode van temperaturen boven de 30 graden is het “maar” 23 graden in de woonkamer en net 20 in de werkplaats. Als het warm blijft zal het wel wat omhoog gaan. Boven op de puntkamer en de vide, waar je onder het nog ongeïsoleerde dak zit, loopt de temperatuur ‘s middags op tot 38 graden. Toch heeft de zon hier ook z’n positieve kant, want de zonnecellen produceren volop elektriciteit.

Nu de steiger verlengd is, kunnen we nu ook aan de rechterkant van het vakwerk werken. Dat is hard nodig, want die kant is aanzienlijk slechter dan links. Om te kunnen zien hoe het was hebben we een beginfoto gemaakt.

Uit onze voorraad oude leem hebben we weer een paar emmers gehaald en daarmee de grootste gaten gedicht. Dit is letterlijk handwerk, wat op dezelfde manier gaat als bij de nieuwbouw honderden jaren geleden.

De ergste gaten van de 2 vakken naast de doorgang zijn gedaan. Als het droog is, kan de volgende lading er op, net zo lang tot het min of meer vlak is. Dan wachten tot het droog is en dan begint de afwerking, met als eerste een laag Unterputz.

Gelijktijdig hebben we ook aan het vakwerkje boven de vide gewerkt. De resterende 3 dwarsbalkjes zitten nu tussen de sparren, met daarop een plankje. Hier komt een oude spar op en het extra plankje moet ervoor zorgen dat de planken waarmee we het aftimmeren er nog tussen kunnen.

De nieuwe middenstaander is dikker dan het oude vakwerk en steekt dus wat uit. Om dit te compenseren, komt er een extra plankje op de staander. Dit wordt dan de buitenmaat van het vakwerk en het is ook handig om tegenaan te stuken. We hadden nog een stuk oud eikenhout en dit hebben we in de lengte door midden gezaagd en op de staander gezet.

Om er zekerder van te zijn dat we de oude balk goed afzagen hebben we voor de uiteinden mallen gemaakt van OSB. Die hebben het juiste verstek en daarmee kunnen we de balk afzagen. Het grootste deel van de 8,5 cm dikke balk ging met de cirkelzaag en het resterende deel hebben we ouderwets met de hand gedaan. Aan 1 kant zat nog een verstopte spijker waarmee vroeger de planken zijn vastgemaakt. Gelukkig kostte dit geen zaagblad.

Bij de eerste test paste de balk, maar zat er een stuk hout in de weg. Met hamer en beitel een hap uit oud eikenhout halen gaat prima. Het hout is weliswaar keihard, maar het splijt vrij recht en is makkelijk glad te maken. Toen dit gedaan was kon de balk er definitief in. Met lijmklemmen hebben we de balk op de juiste plaats getrokken. Hij zit op zit behoorlijk klemvast, maar we gaan hem nog vastzetten met schroeven, maar niet vandaag.

 

7 augustus 2020 ‘plaatsmaken‘

7 augustus 2020 – de dag begon met een wolkeloze blauwe lucht, waar de zon al snel de temperatuur omhoog bracht. Het zou vandaag 26 tot 35 graden kunnen worden en we hadden het gevoel dat we rond de middag al op de 30 zaten.

Als het goed is komt er volgende week een grote lading materiaal en met name de 38 pakken steenwolisolatie moeten we ergens neer kunnen leggen. Bij het lossen gaan we zoveel mogelijk in de garage leggen, om het vandaar te brengen naar de plaats waar het nodig is.

In de garage stond het nodige in de weg. De 2e fiets hebben we naast de 1e gehangen en daarna hebben we de rest zoveel mogelijk tegen de muur aan geschoven. Er zou nu plaats genoeg moeten zijn.

Gelukkig hebben we ook nog echt werk gedaan en voor de middag zat er al weer 5 kilo Unterputz op het vakwerk van de vide. De linkerkant schiet aardig op, zeker als er na de middag weer 5 kilo op gaat. De rechterkant moet ook nog, maar daar moet eerst een steiger komen.

Bij de materialen die geleverd gaan worden zitten ook de OSB-platen en de isolatie die boven de keuken komen. Als dat er op ligt, dan we ook makkelijker boven de keuken lopen, want nu lopen we over de balken. Om het neer te kunnen leggen moet er wel plaats zijn, dus ook hier moesten we het nodige opruimen, of eigenlijk verplaatsen.

We hadden nog een pak steenwolisolatie liggen en dat hebben boven de keuken gelegd. De steenwol ligt niet meer in de weg en we kunnen meteen de OSB-platen neerleggen. Ook is het in Duitsland sinds enige tijd verplicht om de bovenste tussenvloer onder het dak te isoleren. Dat hebben we nu.

Bepaalde karweitjes moeten op een bepaald moment gebeuren, omdat je anders niet verder kunt. Als het goed is komen de dakdekkers in oktober en dan moet de steiger die voor het vakwerk staat weg zijn. We hadden nu wat tijd “over” en het was mooi weer, dus hebben we de steiger afgebroken.

De meegenomen latjes voor het ventilerende dak moesten nog in de lengte doorgezaagde worden. Dat hebben we gedaan en daarna hebben we er meteen wat op de balken gezet, voor zover we erbij konden. De rest doen we als er een steiger staat.

6 augustus 2020 ‘luchtfietsen‘

6 augustus 2020 – toen we aankwamen was er niet veel tijd meer om nog wat te doen. Morgen gaan we plaats vrijmaken voor bouwmateriaal en we willen de fietsen -die vaak in de weg staan- ophangen aan de balken boven de garage. Om te kijken of de manier die we in gedachte hadden werkte, hebben we 1 fiets opgehangen. Toch nog iets gedaan vandaag.

Na dit karweitje was het nog warm genoeg om in de tuin te zitten en te eten. Het begint wel wat minder op een tuin te lijken, want de regenloze hitte van de afgelopen tijd heeft het groen behoorlijk uitgedund. Op steeds meer plaatsen zie je het keiharde kurkdroge leem.

1 augustus 2020 ‘weer huiswerk’

1 augustus 2020 – er stond weer huiswerk op het programma; we hebben de resterende 14 stukjes OSB-vloer gemaakt die de tochtgaten tussen de balken van de vide moeten gaan afdichten. Daarnaast hebben we wat latjes gezaagd voor het ventilerende dak van de vide.

25 & 26 juli 2020 ‘meetfoutje‘

25 juli 2020 – het weer deed er vandaag een paar graden bij en de temperatuur zou kunnen oplopen tot 30 graden. Bij ons was dat niet het geval, maar het was ’s avonds nog wel warm genoeg om buiten te eten.

Evenals gisteren begon de werkdag begon met het leemstucen van het vakwerk van de vide. Er ging weer de nodige Unterputz op en aan de linkerkant van de toekomstige deur schiet het aardig op. Hoe het uiteindelijk afgewerkt gaat worden weten we nog niet. Het wordt geen wit, zoals in de koeienstal en puntkamer, maar leem lijkt ons te stoffig.

Als de huiswerk van vorige week een schoolopdracht was geweest, dan hadden we een onvoldoende gekregen. We hadden de stukjes vloer 5 cm langer gemaakt dan een standaard OSB-plaat en dat had 5 cm korter moeten zijn. De strook die we eraan gelijmd hadden konden we er nu afzagen.

De breedtes klopte wel en daardoor viel de vertraging wel mee. Alle tochtgaten tussen de balken van de puntkamer zijn nu min of meer dicht. De kieren die er nu nog zijn worden t.z.t. afgedicht met steenwol en op de muur tussen de balken metselen we stenen.

Voordat we oude dakbalk kunnen vastmaken moet eerst het strookje dak (20 cm breed en ca. 6 m lang) erachter geïsoleerd worden. Ook hier willen we een geventileerd dak hebben en om te voorkomen dat de steenwol tegen het dak zit, gaan we stroken OSB tussen de 2 balken zetten. Bij de rest van het dak worden het houtvezelplaten, maar die hebben we nog niet.

Voor de bevestiging van de dakbalk komen er 4 kleine dwarsbalkjes van 8 c, dik  tussen de balken. Om te kijken of dat te doen is, hebben er 1 opgezet, de andere 3 komen de volgende keer.

Omdat de zongedroogde pruimen niet eerbaar waren en het plattrappen de nodige rommel oplevert, hebben we de pruimen die op het terras, de trap en de muur lagen opgeruimd. De pruimen op de bospaadjes laten we liggen.

 

26 juli 2020 – het is een soort van traditie geworden, dat zondag de stofzuig- en opruimdag is. Dat was vandaag ook het geval en verder hebben we de volgende serie tochtgatvloerstukjes opgemeten, die we thuis gaan maken. Dit keer (hopelijk) zonder meetfouten.

24 juli 2020 ‘even over de drempel‘

24 juli 2020 – de dag begon zonloos, maar het was niet koud en windstil. De temperatuur kon oplopen tot 28 graden en dat betekent een warme dag, met een nog warmere puntkamer en vide. Gelukkig kunnen we nu ramen openzetten.

De werkdag begon met het aanmaken van Unterputz. Dit is een grof leem stucmiddel, wat als eerste op de lemen vakwerkvulling gaat. Die leemvulling is op veel plaatsen erg slecht, hobbelig en enorm stoffig. Op de slechtste stukken van de eerste 3 vakken zit nu Unterputz, morgen gaan we hiermee verder.

Af en toe doen we iets wat niets met het opknappen van het pand te maken heeft en dit keer was dat een wijnglas waar een stuk van de voet afgebroken was. Als eerste hebben we de rest van de voet er ook afgeslepen. Na het wegschuren van de scherpe kanten werd er een gat in een stukje op maat gezaagd eikenhout geboord, zodat we nu een wijnglas hebben met een eikenhouten voetprothese.

Om het kantelen van de nokbalk boven de vide te voorkomen zit (wij denken dat dit wel meevalt, maar het is een bouwvoorschrift) er aan de beide uiteinden een soort van gaffel. Die bestaat uit 2 balkjes die met draadeinden aan weerszijde van de staanders zitten, met de nok ertussen. Aan 1 kant hebben we die wat verplaatst zodat het in de toekomst verscholen zit achter het vakwerk in de punt van de vide.

Vorige keer hadden we het vakwerk je voor bovenin de punt van de vide getekend. Om een idee te krijgen van hoe dat er uit ziet, hebben we nu van planken een soort van nepvakwerkje gemaakt.

Helaas gaf dit niet echt een goed beeld; de planken hadden niet de juiste breedte en – nog belangrijker – de planken en de oude dakbalk aan de binnenkant van het dak ontbraken. We hebben het maar weer afgebroken en gaan eerst de dakbalk er tegenaan zetten.

Het idee is om tegen de planken aan de binnenkant van dak oude balken te zetten, zodat het er enigszins uit ziet als een oud dak. Overal kunnen we de oude dakbalken op de nieuwe schroeven, maar hier niet. Hier zit die net tussen 2 balken in en moet er iets gemaakt worden om de balk op vast te schroeven.

Het karwei van de dag was de ca. 15 cm hoge drempel tussen de koeienstal en de Scheune. Hiervoor hadden we vorig jaar al wel de stenen uitgezocht en het voorbereidende puzzelwerk gedaan, maar het echte werk, de stenen met mortel vastleggen moest nog gebeuren. Dat gingen we vandaag doen.

Het leggen van deze natuurstenen is wat anders dan modern tegelen, want niets is recht en vlak en dat geldt ook voor de plaats waar de stenen komen te liggen. Het is ook een extra uitdaging dat er meerdere lagen van ongelijke stenen op elkaar gelegd moeten worden.

Het was niet de eerste keer dat we tijdens een klus te weinig mortel hadden en moesten bijmaken, want er is meestal meer mortel nodig dan je vooraf verwacht. In totaal was er bijna 20 kg. Putz- & Mauermörtel nodig om de stenen vast te leggen.

De komende dagen lopen we dus over de drempel, zodat de mortel in alle rust kan harden en we de volgende keer de drempel kunnen gebruiken.

Inmiddels liep het tegen halfacht, een mooie tijd om te stoppen.

23 juli 2020 ‘een luchtig bospad‘

23 juli 2020 – we kwamen na werktijd aan. Het was droog, bewolkt en windstil, waardoor we prima in de tuin konden zitten nadat de spullen uitgelaten waren.

We hadden de vorige keer al een lading pruimen geoogst, maar intussen waren er al weer de nodige naar beneden gekomen, die het bospaadje een lichtpaarse tint gaven. De zon had ook z’n werk gedaan en daardoor hing er -met name in de boventuin- een zoete weeïge lucht van overrijp fruit. De pruimen die op de trap en de muur gevallen waren hadden een zongedroogd uiterlijk, maar uit eerdere testen weten we dat die niet lekker zijn.

Omdat we nieuwsgierig waren of de meegenomen stukken OSB-afdichting zouden passen, hebben we er 1 op z’n plaats gelegd. Er was blijkbaar iets niet helemaal goed gegaan met het opmeten, want er moest een klein reepje af. Toen dat er afgezaagd was paste het prima en het eerste tochtgat is dicht(er). Nog 20 te gaan en dan de afwerking.

Inmiddels hadden we gezelschap gekregen van laagvliegende vleermuizen en dat is meestal een teken om naar binnen te gaan.

17 & 18 juli 2020 ‘huiswerk’

17 & juli 2020 – de huiswerkopdracht was deze keer het maken van de 7 stukjes vloer om tussen de balken van de puntkamer te leggen. Net als aan de andere kant maken we die van OSB-plaat van 18 mm. Dit omdat je er niets van ziet en het niet meer dan z’n eigen gewicht plus dat van wat isolatiemateriaal te dragen heeft.

De OSB-platen zijn 60 cm breed en omdat we 65 cm nodig hebben, hebben we eerst in de lengte een strook aan de platen gelijmd en ze de dag erop in stukken met de juiste maat gezaagd. Aan een kant is de plaat onder een hoek van 45 graden afgezaagd, zodat die beter aansluit op het dak.

 

11 & 12 juli 2020 ‘opruimen‘

11 & 12 juli 2020 – vandaag wordt het 17 tot 24 graden met kans op af en toe regen en de komen dagen wordt het steeds wat beter. De regen bleef ‘s ochtends uit zodat we buiten koffie konden drinken.

‘Waar gehakt wordt vallen spaanders’ en waar gefreesd en gezaagd wordt valt zaagsel. Nadat de hulptroepen uitgezwaaid waren, werd ‘the day after’ na de opening van de trap grotendeels besteed aan opruimen.

De trap staat en is bruikbaar, zodat we nu aan de afwerking kunnen beginnen. Hier en daar zit er nog een beetje speling in en die proberen we er om te beginnen met spieën uit te krijgen. Of dat helemaal lukt weten we nog niet en anders hebben we altijd nog lijmklemmen. Hierna kunnen we alles definitief vastzetten en dan tot slot de optische afwerking. Hieronder valt ook het afzagen van de lage trappaal, die moet nog lager worden. Ook het trapgat moet nog afgewerkt worden, evenals de aansluiting op het plafond van de koeienstal.

Om een beter idee te krijgen hoe de koeienstal er in de toekomst uit gaat zien, hebben we de koeienstal opgeruimd en de kast in elkaar gezet. Een deel van die kast staat er al een jaartje en het hoofddoel van de kast is om nieuwerwetse dingen aan het oog te onttrekken. De kast staat er nu, maar het is nog niet af en bruikbaar.

Ook in de tuin kon er opgeruimd worden, want daar vielen geen spaanders, maar pruimen. De pruimenoogst is enorm dit jaar en bij elk zuchtje wind hoor je ze vallen. De pruimen die op de muur en de trap vallen zijn niet allemaal bruikbaar, maar die op de zachte bospaadjes vallen wel.

Voor de “huiswerkopdracht” hebben we de afstanden tussen de balken van de puntkamer opgemeten. In deze tochtgaten moeten stukjes vloer komen om de tocht buiten te houden en de isolatie op te leggen.

Als laatste karweitje hebben we een tekening gemaakt van het vakwerkje wat in de punt boven de vide komt. We hadden al besloten om eerst een nepvakwerk te maken en nu weten we hoe dat er uit zou moeten zien.